การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นโรงเรียนพระราชทานขนาดใหญ่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน:พหุกรณีศึกษา
คำสำคัญ:
กระบวนการบริหาร, ปัญหาและแนวทางแก้ไข, โรงเรียนพระราชทานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษากระบวนการบริหารสถานศึกษา และ 2) ศึกษาปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหาของการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นโรงเรียนพระราชทานขนาดใหญ่ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ วิธีพหุกรณีศึกษา จากโรงเรียนที่ได้รับรางวัลสถานศึกษาพระราชทาน ระดับประถมศึกษาขนาดใหญ่ จำนวน 2 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า
- กระบวนการบริหารสถานศึกษา พบว่า โรงเรียนใช้กระบวนการบริหารตามวงจรการบริหารงานคุณภาพ PDCA มีขั้นตอนการบริหารงาน 4 -ขั้นตอน คือ 1) ขั้นตอนการวางแผน 2) ขั้นตอนการปฏิบัติ 3) ขั้นตอนการตรวจสอบ และ 4) ขั้นตอนการปรับปรุง ประยุกต์ใช้ S3P2 Model เป็นกลไกเสริมในการขับเคลื่อนคุณภาพการบริหารจัดการ
- ปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหา ในภาพรวมจากการศึกษาโรงเรียนกรณีศึกษาทั้ง 2 โรงเรียน พบว่า 1) ด้านคุณภาพผู้เรียน ผู้เรียนเรียนกับครูไม่ตรงวิชาเอก แนวทางแก้ไข จัดสรรอัตรากำลังครูให้เหมาะสม จัดครูที่ตรงวิชาเอกให้ผู้เรียนได้เรียนรู้กับครูตรงวิชาเอกมากขึ้น 2) ด้านการบริหารหลักสูตรและงานวิชาการ ขาดการกำกับ ติดตามการใช้หลักสูตรจากทุกฝ่ายอย่างเป็นระบบ แนวทางแก้ไข กำกับติดตามการบริหารหลักสูตรสถานศึกษาในแต่ละปีการศึกษา 3) ด้านการบริหารและการจัดการศึกษา ครูและบุคลากรมองว่าแผนการดำเนินงานเป็นภาระเชิงเอกสาร แนวทางแก้ไข ใช้การประชุม PLC และเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 4) ด้านการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ครูขาดองค์ความรู้ในกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ แนวทางแก้ไข จัดอบรมให้ความรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญให้กับครู และ 5) ด้านความดีเด่นของสถานศึกษา ขาดการกำกับ ติดตาม และประเมินผลการดำเนินโครงการ แนวทางแก้ไข กำกับ ติดตาม และประเมินผลการดำเนินโครงการทุกปีการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 11. กรุงเทพมหานคร: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
ฐิตินันท์ ดาวศร. (2564). แนวทางการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม, 11(1),
-76.
นิภาพร อุ่นวิเศษ. (2566) ได้ศึกษาการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นโรงเรียนพระราชทานขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
พระมหารถศรี อินธิสิทธิ์. (2566). การบริหารจัดการสถานศึกษารางวัลพระราชทาน ระดับประถมศึกษา: การศึกษาเพื่อสร้างทฤษฎีฐานราก. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา หาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
พศวัต สาอาระวาส. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่โรงเรียนพระระราชทานขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขึ้นพื้นฐาน. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ภัทรา โง้วอมราภรณ์. (2557). การศึกษาการบริหารหลักสูตรและงานวิชาการโรงเรียนประถมศึกษาเอกชนที่ได้รับรางวัลพระราชทาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิเทศการศึกษาและพัฒนาหลักสูตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิทธวัฒน์ วิชัย. (2555). การบริหารงานของโรงเรียนอนุบาลสวนเด็ก จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อเข้าสู่รางวัลโรงเรียนพระราชทาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิโรจน์ จันทสิงห์. (2542). การบริหารงานโรงเรียนขนาดเล็กที่ได้รับรางวัลพระราชทาน กรณีเฉพาะกรณีโรงเรียนบ้านมูกมันโนนอุดมสามัคคี สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดนครราชสีมา. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารสถานศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รูปแบบการระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานทดสอบทางการศึกษา. (2560). คู่มือการประเมินนักเรียนเพื่อรับรางวัลพระราชทาน ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: ชุมชุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานทดสอบทางการศึกษา.(2562). คู่มือการประเมินนักเรียนเพื่อรับรางวัลพระราชทาน ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: ชุมชุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักตรวจราชการและติดตามประเมินผล. (2568). ประกาศรางวัลพระราชทานนักเรียน นักศึกษา และสถานศึกษารางวัลพระราชทาน. เรียกใช้เมื่อ 7 กรกฎาคม 2568 จาก
https://inspec.moe.go.th/inspec/
สุขสันต์ สุขสงคราม. (2564). แนวคิดการบริหารแบบวงจรคุณภาพ (PDCA) กับการบริหารแบบพระพุทธศาสนา. วารสารธรรมวัตร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น, 2(2), 39–49.
สมบัติ ยศปัญญา. (2552). แนวทางการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเลยเขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.
