ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดา ของนักเรียนเจเนอเรชันซี อำเภอเมืองพิษณุโลก
คำสำคัญ:
พฤติกรรม, ความกตัญญูกตเวที, นักเรียนเจอเนอเรชันซีบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาถึงพฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาของนักเรียนเจเนอเรชันซีอำเภอเมืองพิษณุโลก 2) เพื่อศึกษาระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาของนักเรียนเจเนอเรชันซี อำเภอเมืองพิษณุโลก 3) เพื่อเปรียบเทียบปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาของนักเรียนเจเนอเรชันซีอำเภอเมืองพิษณุโลก โดยจำแนกตาม เพศ ระดับการศึกษา อายุ สภาพครอบครัว ศาสนาที่นักเรียนนับถือ และ 4) เพื่อศึกษาอำนาจพยากรณ์ปัจจัยแรงจูงใจภายใน การอบรมเลี้ยงดูในครอบครัว การปลูกฝังในโรงเรียน และการสนับสนุนทางสังคมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาของนักเรียนเจเนอเรชันซีอำเภอเมืองพิษณุโลก
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยสหสัมพันธ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ นักเรียน เจเนอเรชันซีที่อายุระหว่าง 15-19 ปี (ที่บิดามารดายังมีชีวิตอยู่) ในอำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของทาโร ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน จำแนกตามตำบล ตำบลละ 20 คน ความคลาดเคลื่อนที่ 5% สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การทดสอบความแปรปรวนทางเดียวที่ระดับนัยสำคัญ .05 การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ โดยการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ที่ระดับนัยสำคัญ .05 และวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัย พบว่า พฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาของนักเรียน เจเนอเรชันซี อำเภอเมืองพิษณุโลก ในภาพรวมส่วนใหญ่มีพฤติกรรมปฏิบัติบ่อยๆ เมื่อพิจารณารายด้านโดยเรียงจากค่าเฉลี่ยจากมากไปน้อย ได้แก่ ด้านการทำงานช่วยเหลือบิดามารดา รองลงมา คือ ด้านการปฏิบัติตนเพื่อรักษาชื่อเสียงของวงศ์ตระกูล ด้านการดูแลบิดามารดา และด้านประพฤติตนให้เหมาะสมแกการรับทรัพย์มรดก ตามลำดับ ส่วนปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาของนักเรียนเจเนอเรชันซี อำเภอเมืองพิษณุโลก ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน โดยเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปน้อย ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคม รองลงมา คือ แรงจูงใจภายใน การปลูกฝังในโรงเรียน และการอบรมเลี้ยงดูในครอบครัว ตามลำดับ ซึ่งสามารถร่วมกันพยากรณ์โดยใช้การวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ โดยวิธี Stepwise สามารถเขียนเป็นสมการในรูปคะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานตามลำดับ ดังนี้
=0.981+0.333X3+0.191X1+0.120X4+0.108X2
=0.388ZX3+0.221ZX1+0.138ZX4+0.123ZX2
คำสำคัญ: พฤติกรรม, ความกตัญญูกตเวที , นักเรียนเจอเนอเรชันซี
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง. (2568). ระบบสถิติทางการทะเบียน. เรียกใช้เมื่อ 18 มิถุนายน 2568 จาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMenu/newStat/home.php
เกษร แซ่ตั้ง. (2562). การปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในเขต ภาคเหนือตอนล่าง. ในวิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
เจนจิรา แวงวรรณ, ดุษฎี อินทรประเสริฐ, และฐาศุกร์ จันประเสริฐ. (2566). การศึกษา วิเคราะห์ความกตัญญูกตเวทีของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย: การวิจัยเชิงคุณภาพ แบบสร้างทฤษฎีจากข้อมูล.
ชุติมา ศรีสุวรรณ. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจภายในกับพฤติกรรมการเรียนของ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารศึกษาศาสตร์, 10(2), 45–60.
ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2559). จิตพฤติกรรมศาสตร์: แนวคิดและการประยุกต์. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
พงศ์พัชรา สัมพันธรัตน์. (2554). การศึกษาพฤติกรรมด้านความกตัญญูกตเวทีต่อมารดาบิดา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2: กรณีศึกษาโรงเรียนทวีธาภิเศก เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร. ในวิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พรทิพย์ โรจนสุนันท์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคมกับพฤติกรรม. วารสารสังคมศาสตร์ศึกษา, 9(2), 33–47.
พระขวัญมนัส กมฺมสุโภ. (2561). บทบาทของบุตรธิดาที่ดีตามคติพระพุทธศาสนา. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระทวี ข่ายมณี และสมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2550). บทบาทของครอบครัวในการปลูกฝังความ กตัญญูกตเวทีในเขตเทศบาลนครขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัย มข. (บศ.), 7(3).
พระปลัดนพดล คล้ายหงษ์ และมานพ นักการเรียน. (2567). การปฏิบัติหน้าที่ของบุตรตามหลักพุทธธรรมของนักเรียนโรงเรียนเพชรถนอม (คลองเสือน้อย) กรุงเทพมหานคร. วารสาร นวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(4), 889-900.
พระรังสรรค์ ปญฺญาวุฑฺโฒ (ธนูสิทธิ์). (2560). การแสดงเชิงพฤติกรรมเรื่องความกตัญญูกตเวทีต่อมารดาบิดาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นของโรงเรียนแม่ออนวิทยาลัย อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่. ในวิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระอมรเทพ บุดดาบุตร, สมเดช นามเกตุ และพระมหาประทีป อภิวัฑฒโน. (2567). แนวทางการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียน. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 13(2), 344–355.
พัชรินทร์ ดาน้อย และมณีญา สุราช. (2565). แรงจูงใจภายในกับพฤติกรรมความรับผิดชอบของนักเรียน. วารสารการศึกษาสมัยใหม่, 15(2), 45–60.
พิชญา พงษ์ศิริ. (2562). อิทธิพลของการอบรมเลี้ยงดูต่อคุณลักษณะอันพึงประสงค์. วารสาร ครุศาสตร์, 15(1), 55–70.
ภาณุ ไชยวรรชะนะ. (2561). การศึกษาคุณธรรมจริยธรรมด้านความกตัญญูกตเวทีของนักเรียน ระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ในวิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วราภรณ์ แซ่ตั้ง. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมคุณธรรมของนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
วิไลวรรณ แสงทอง. (2564). การสนับสนุนทางสังคมกับการปรับตัวของนักเรียน. วารสาร พฤติกรรมศาสตร์, 17(2), 89–104.
ศศิมา ตุ้มนิลกาล. (2560). การนำเสนออัตลักษณ์บนเครือข่ายสังคมออนไลน์อินสตาแกรมของเจเนอเรชัน: กรณีศึกษาความแตกต่างระหว่างเจเนอเรชันเอ็กซ์ วาย และแซด. ใน วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
สุดารัตน์ สายรัตน์. (2551). เหตุผลเชิงจริยธรรมด้านความกตัญญูกตเวทีของนักเรียน. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุภางค์ จันทวานิช. (2557). ทฤษฎีสังคมวิทยา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice-Hall.
Bono, G., & Froh, J. J. (2009). Gratitude in school: Benefits to students and schools. In R. Gilman, E. S. Huebner, & M. J. Furlong (Eds.), Handbook of positive psychology in schools (pp. 77–88). Routledge.
Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357. https://doi.org/10.10 37/ 0033-2909.98.2.310
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The what and why of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
Domjan, M. (1996). The principles of learning and behavior. Wadsworth.
Emmons, R. A., & McCullough, M. E. (2003). Counting blessings versus burdens: An experimental investigation of gratitude and subjective well-being in daily life. Journal of Personality and Social Psychology, 84(2), 377–389. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.2.377
Froh, J. J., Yurkewicz, C., & Kashdan, T. B. (2009). Gratitude and well-being in adolescents. Journal of Adolescence, 32(3), 633–650. https://doi.org/ 10.1016/j.adolescence.2008.06.006
Lickona, T. (1991). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam Books.
Padilla-Walker, L. M., Nielson, M. G., & Day, R. D. (2012). The role of parental warmth and control in adolescents’ prosocial behavior. Journal of Adolescence, 35(3), 689–699. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2011.07.012
Watkins, P. C. (2014). Gratitude and the good life: Toward a psychology of appreciation. Springer.
