การสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของครูกลุ่มโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
การสร้างแรงจูงใจ, หลักสังคหวัตถุ 4, โรงเรียนสังกัดเทศบาลนครอุบลราชธานีบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูกลุ่มโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครอุบลราชธานี 2) ศึกษาวิธีการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 3) เสนอแนวทางการสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูตามหลักสังคหวัตถุ 4 การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสอบถาม และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงสังเคราะห์
ผลการวิจัย
1) สภาพแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูกลุ่มโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครอุบลราชธานี โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก แสดงให้เห็นว่าครูมีทัศนคติที่ดีต่อการปฏิบัติงาน และมีความพร้อมในการทำงานร่วมกับองค์กร โดยเฉพาะด้านความร่วมมือและความสัมพันธ์ภายในสถานศึกษา
2) การสร้างแรงจูงใจตามหลักสังคหวัตถุ 4 สามารถดำเนินการได้โดยยึดหลักสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ 1) ทาน การแบ่งปันและสนับสนุนซึ่งกันและกัน 2) ปิยวาจา การสื่อสารด้วยถ้อยคำที่เหมาะสมและสร้างกำลังใจ 3) อัตถจริยา การช่วยเหลือและทำประโยชน์ร่วมกัน และ 4) สมานัตตตา การวางตนเสมอภาคและสร้างความเป็นธรรมภายในองค์กร ส่งผลให้เกิดบรรยากาศการทำงานที่ดีและเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน
3) แนวทางการสร้างเสริมแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู ควรมุ่งเน้นการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการทำงาน การสร้างกำลังใจ การพัฒนาความก้าวหน้าทางวิชาชีพ และการบริหารงานด้วยหลักความเสมอภาคและคุณธรรม ซึ่งจะช่วยพัฒนาระบบการบริหารสถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพและเกิดความยั่งยืนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
คณิต สุขรัตน์. (2567). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในเครือข่ายโรงเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์, 15(1), 78–92.
จันทประภา ปะกายะ, และ ทวีศิลป์ กุลนภาดล. (2567). ภาวะผู้นำของผู้บริหารกับบรรยากาศองค์การ. วารสารการบริหารการศึกษา, 18(2), 45–60.
ณัฏฒดนัย ไทยถาวร. (2567). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูระดับประถมศึกษาในจังหวัดสระบุรี [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสระบุรี].
ธีรภัทร โพธิ์สุวรรณ. (2568). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูผู้สอนกลุ่มโรงเรียนปากช่อง. วารสารวิจัยการศึกษา, 20(1), 112–128.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2545). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พุทธทาสภิกขุ. (2541). ธรรมะกับการครองชีวิต. ธรรมสภา.
รุกเลี่ยง พิพัฒน์. (2568). การเสริมสร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู. วารสารครุศาสตร์, 19(1), 33–47.
เสถียรพงษ์ วรรณปก. (2552). พุทธธรรมเพื่อการบริหาร. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 2, pp. 267–299). Academic Press.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press.
Gagné, M., & Deci, E. L. (2005). Self-determination theory and work motivation. Journal of Organizational Behavior, 26(4), 331–362. https://doi.org/10.1002/job.322
Herzberg, F. (1966). Work and the nature of man. World Publishing Company.
Maslow, A. H. (1954). Motivation and personality. Harper & Row.
McClelland, D. C. (1961). The achieving society. Van Nostrand.
Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2013). Organizational behavior (15th ed.). Pearson.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
