การบริหารงานทั่วไปตามหลักพละ 5 ของกลุ่มโรงเรียน เครือข่ายพระศรีเจริญรัตน์ อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ
คำสำคัญ:
การบริหารงานบุคคล, หลักอิทธิบาท 4, โรงเรียนพระปริยัติธรรมบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันการบริหารงานทั่วไปของกลุ่มโรงเรียนเครือข่ายพระศรีเจริญรัตน์ อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ 2) ศึกษาวิธีการบริหารงานทั่วไปตามหลักพละ 5 และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาการบริหารงานทั่วไปตามหลักพละ 5 โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครู และบุคลากร จำนวน 98 คน จาก 14 สถานศึกษา ใช้วิธีสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และการวิเคราะห์เอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงสังเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันการบริหารงานทั่วไปโดยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา รองลงมาคือด้านกิจการนักเรียน ระบบสารสนเทศ และเครือข่ายความร่วมมือ ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ งานธุรการ สะท้อนให้เห็นว่าสถานศึกษามีความพร้อมในระดับดี โดยเฉพาะการใช้เทคโนโลยีและการดูแลนักเรียน แต่ยังควรพัฒนาระบบสนับสนุนด้านธุรการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
ด้านการบริหารตามหลักพละ 5 พบว่าสามารถเสริมสร้างประสิทธิภาพการดำเนินงานได้อย่างชัดเจน โดยศรัทธาช่วยสร้างความเชื่อมั่นและแรงจูงใจ วิริยะส่งเสริมความรับผิดชอบและลดความล่าช้า สติช่วยลดข้อผิดพลาด สมาธิช่วยให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และปัญญาช่วยในการตัดสินใจอย่างมีเหตุผลและเป็นระบบ
แนวทางการพัฒนาควรมุ่งเน้นการพัฒนาสภาพแวดล้อม ระบบงานแบบบูรณาการ การเสริมสร้างวินัย การใช้สติในการทำงาน การพัฒนานวัตกรรม การนิเทศแบบกัลยาณมิตร การสร้างเครือข่ายชุมชน และการใช้สารสนเทศเพื่อการตัดสินใจ ซึ่งโดยรวมมีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้พัฒนาองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพติดตามประเมินผลอย่างเป็นระบบ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษาให้เกิดความยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 9. (2564). แผนพัฒนาการศึกษาโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. อุบลราชธานี: ม.ป.พ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการบริหารจัดการสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สพฐ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). การศึกษาเพื่อพัฒนาคน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินผลทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิตกร สมาคม และคณะ. (2564). แนวทางการบริหารงานบุคคลตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธนพร คุณสมฺปนฺโน. (2561). การบริหารงานบุคคลตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาอภิสิทธิ์ อภิภทฺรเมธี. (2559). การศึกษาการบริหารงานบุคคลตามหลักฆราวาสธรรม 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มเครือข่ายโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระอภินันท์ กนฺตสีโล. (2560). การบริหารสถานศึกษาตามหลักอิทธิบาท 4 ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานอำเภอนาดูน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.วิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิเชียร วิทยอุดม. (2553). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพมหานคร: ธนธัชการพิมพ์.
สมพงศ์ เกษมสิน. (2526). การบริหารบุคคล. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช.
สำนักงานสำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์พระพุทธศาสนาของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สิริวรรณ เสรีรัตน์ และคณะ. (2545). องค์การและการบริหาร. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสาร.
สุภาพรรณ ตันติไพจิตร. (2545). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพมหานคร: เธิร์ดเวฟ เอ็ดดูเคชั่น
