การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษากลุ่มสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม, ผู้บริหารสถานศึกษา, การศึกษาพิเศษ, ศูนย์การศึกษาพิเศษบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหาร
ศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 2) เปรียบเทียบคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 จำแนกตามอายุ ระดับการศึกษา และประสบการณ์การทำงาน 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 การวิจัยครั้งนี้แบ่งออกเป็น 2 ตอน ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างการวิจัยเป็นครูในศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 จำนวน 260 คน เครื่องมือในการเก็บข้อมูลคือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลเชิงอนุมาน ได้แก่ t-test และ F-test
และการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย จำนวน 5 คน เครื่องมือในการเก็บข้อมูลคือ
แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ
สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยเรียงลำดับจากค่าเฉลี่ยมากที่สุดไปน้อยที่สุด คือ ด้านบุคลิกภาพ ด้านคุณธรรม จริยธรรม ด้านการมีวิสัยทัศน์ ด้านความรู้ความสามารถ ด้านการมีมนุษยสัมพันธ์
และด้านภาวะผู้นำ ตามลำดับ ผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่า ครูที่มีอายุ ระดับการศึกษา
และประสบการณ์การทำงานแตกต่างกัน มีความคิดเห็นต่อคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 ไม่แตกต่างกัน
แนวทางในการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ
สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ กลุ่ม 1 มีจำนวน 6 ด้าน ได้แก่ ด้านความรู้ความสามารถ ภาวะผู้นำ ด้านการมีมนุษยสัมพันธ์ ด้านบุคลิกภาพ ด้านคุณธรรม จริยธรรม และด้านการมีวิสัยทัศน์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา พ.ศ. 2552.
กาญจนา สุทธิเนียม. (2558). ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการศึกษาพิเศษ. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
กานต์รวี ถาวนพันธ์. (2556). ภาวะผู้นำการบริหารสถานศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
กวิสรา ชูทอง. (2560). ภาวะผู้นำและการบริหารการเปลี่ยนแปลงในสถานศึกษา. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เกยูร วงศ์กอม. (2548). ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการศึกษาพิเศษ. เพทายการพิมพ์.
กุลชลี จงเจริญ. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
จรุณี เกาเอี้ยน. (2557). เทคนิคการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา. ชานเมืองการพิมพ์.
จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2556). ลักษณะผู้นำกับประสิทธิภาพการบริหาร. โอเดียนสโตร์.
จุฑาทิพย์ ชนะเคน. (2559). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. (การศึกษาค้นคว้าอิสระ). มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จีราภา ประพันธ์พัฒน์. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
จุรีรัตน์ ม่วงนา. (2563). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
จิรายุ ตาหล้า, และ เอกชาตรี สุขเสน. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. วารสารวิชาการแสงอีสาน, 22(2).
ณิชดาพร หวานสนิท, และ พรรณี ผุดเกตุ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสาร มจรอุบลปริทรรศน์, 7(2), 127–141.
ติยาภรณ์ ประสิทธิ์ผล. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต, 1(1), 61–67.
ธงธิภา วังแก้ว. (2563). ภาวะผู้นำและการบริหารสถานศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ธัญมัย ปรัชญาวุฒิรัตน์. (2563). การพัฒนาภาวะผู้นำสำหรับผู้บริหารการศึกษา. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ธนพล สรรคพงษ์, และ สุกัญญา สุดารารัตน์. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(5).
นภัสสร แจ้งจันทร์. (2565). นวัตกรรมทางการศึกษาเพื่อผู้บริหารยุคใหม่. วัฒนาพานิช.
นิศาชล รัตนมณี, และ ประสพชัย พสุนนท์. (2562). อัตราการตอบกลับของแบบสอบถาม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(3), 181–188.
เบญญาพร อินทร์แก้ว, และ อนุสรา สุวรรณวงศ์. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(2).
ปุณณิฐฐา มาเชค. (2563). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม. Journal of Information and Learning, 32(3), 83–91.
เพ็ญชลิตา ขำสุนทร. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พิชญาภา ยืนยาว. (2562). ภาวะผู้นำทางการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
พิมพ์พร จารุจิตร์. (2559). ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
แพรวพรรณ เปรมลาภ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. (การศึกษาค้นคว้าอิสระ). มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ภาคิน เกษณา. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. (การศึกษาค้นคว้าอิสระ). มหาวิทยาลัยพะเยา.
ภิรญา สายศิริสุข. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา. (วิทยานิพนธ์). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วุฒิชัย แม้นรัมย์. (2566). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมในการบริหารโรงเรียน กลุ่มสหวิทยาเขตปิยมิตร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(6), 334–353.
ศศิรดา แพงไทย. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 1. Journal of Applied Education, 2(5), 19–28.
ศีตลา กฤติธีอธิศ, และ โสภา อำนวยรัตน์. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครูในสหวิทยาเขตนนทบุรี 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 14(2), 51–65.
สุภิชญา ชัยเฉลิมวุฒิพงศ์, และ ณัฐกานต์ ประจัญบาน. (2568). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 2. วารสารปัญญาปณิธาน, 10(2).
อุดมลักษณ์ ศรีพิมานวัฒน. (2568). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหาร ในสหวิทยาเขตด่านช้าง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3. วารสารชมรมบัณฑิตศิลป์, 3(4).
Gumus, S., Bellibas, M. S., Esen, M., & Gumus, E. (2018). Review of Educational Research, 88(1), 134–165.
Hallinger, P. (2018). School Leadership & Management, 38(1), 1–4.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). School Leadership & Management, 40(1), 5–22.
OECD. (2016). Innovating education and educating for innovation.
Shapiro, J. P., & Stefkovich, J. A. (2020). Ethical leadership and decision making in education (5th ed.).
