การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา ของโรงเรียนสอนคนตาบอด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
คำสำคัญ:
ความขัดแย้ง, ผู้บริหาร, โรงเรียนสอนคนตาบอดบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนสอนคนตาบอด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ 2) เสนอแนะแนวทางการพัฒนาการบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนสอนคนตาบอด ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา 3 คน ครูผู้สอน 3 คน และบุคลากรทางการศึกษา 3 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัยพบว่า ผู้บริหารใช้รูปแบบการบริหารความขัดแย้ง 5 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านการเอาชนะ ใช้กฎ ระเบียบ และข้อตกลงร่วมเป็นหลักในการยุติข้อขัดแย้ง (2) ด้านความร่วมมือ เปิดโอกาสให้ครูและบุคลากรมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นเพื่อหาข้อยุติที่เป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่าย (3) ด้านการประนีประนอม ใช้กับปัญหาที่ไม่ซับซ้อน โดยรับฟังเหตุผลของทุกฝ่ายและอาจมีผู้แทนช่วยไกล่เกลี่ย (4) ด้านการหลีกเลี่ยง ใช้การประวิงเวลา พักการประชุม หรือหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้าเพื่อลดความรุนแรงของสถานการณ์ และ (5) ด้านการยอมให้ มุ่งรักษาสัมพันธภาพในองค์กร โดยเปิดโอกาสให้บุคลากรแก้ไขปัญหาร่วมกันภายใต้ผลประโยชน์ของโรงเรียน
สำหรับแนวทางการพัฒนา ผู้บริหารควรยึดกฎระเบียบควบคู่กับการเปิดโอกาสให้บุคลากรชี้แจงเหตุผล รับฟังความคิดเห็นอย่างเป็นกลางและหลากหลาย รวมถึงใช้การลงมติแบบไม่เปิดเผยตัวตนในประเด็นอ่อนไหว ควรส่งเสริมการเจรจาและไกล่เกลี่ยอย่างเหมาะสม ประเมินสถานการณ์ก่อนใช้วิธีหลีกเลี่ยง และกำหนดขอบเขตการยอมให้ที่เหมาะสม เพื่อรักษาความพึงพอใจของบุคลากรและไม่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการบริหารงานของสถานศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2565). รายงานผลการดำเนินงานด้านการศึกษา ของผู้พิการ.
จุฑาทิพย์ สุจริตกุล. (2565). การบริหารความขัดแย้งในองค์กร. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(48), 1–16.
เจนจิรา อุปนันชัย. (2566). แนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการความขัดแย้งของผู้บริหาร สถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา.
ปุณยวีย์ ศรีเนตร, และคณะ. (2568). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษากลุ่ม อำเภอเพ็ญ 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1. วารสาร การบริหาร การจัดการ และการพัฒนาที่ยั่งยืน, 3(1), 191–203.
มูลนิธิธรรมิกชนเพื่อคนตาบอดในประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2564). คู่มือการสร้าง ความคุ้นเคยกับสภาพแวดล้อมและการเคลื่อนไหว. มูลนิธิธรรมิกชนเพื่อคนตาบอดใน ประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขาจังหวัดร้อยเอ็ด.
รพีพรรณ อู่อรุณ. (2564). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารการศึกษา สังกัดสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ศิริกมล ภาคภูมิ. (2567). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขต
พื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาญจนบุรี. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 7(2), 334–345.
สมคิด บางโม. (2558). องค์การและการจัดการ (พิมพ์ครั้งที่ 6). วิทยพัฒน์.
สมิต สัชฌุกร. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อความพึงพอใจในการใช้บริการงานการเงินและบัญชีใน สถานศึกษาอาชีวศึกษาเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 10(3), 240–253.
เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์. (2560). ความขัดแย้ง: การบริหารเพื่อความสร้างสรรค์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). เลิฟ แอนด์ ลิพ เพรส.
โสรยา ศรีสุกใส. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษากับขวัญกำลังใจในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(3), 1347–1360.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค.
อรวรรณ ศรีสุวรรณโณ. (2566). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.
อภิสรา ศรีบุศยกุล. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารความขัดแย้งของผู้บริหาร สถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2.ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
อภิชาต เบิกประโคน. (2560). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารความขัดแย้งในโรงเรียนกลุ่มบางละมุง 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 ในวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.
Rahayu, L. (2020). Conflict management in improving school effectiveness. In Advances in Social Science, Education and Humanities Research (Vol. 397). Atlantis Press.
Thomas, K. W., & Kilmann, R. H. (1987). Thomas-Kilmann conflict mode instrument. XICOM Incorporated.
