การศึกษามโนทัศน์และความเข้าใจทางคณิตศาสตร์ ตามกรอบทฤษฎี APOS โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบเปิด (open approach) ร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
คำสำคัญ:
มโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์, ความเข้าใจทางคณิตศาสตร์, ทฤษฎี APOS, การจัดการเรียนรู้แบบเปิด, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้วิธีแบบเปิด (open approach) ร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) เรื่อง สถิติ ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 2) เปรียบเทียบมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ และความเข้าใจทาคณิตศาสตร์ กับเกณฑ์ร้อยละ 70 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีต่อการจัดจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบเปิด(open approach) ร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/11 จำนวน 40 คน โดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ 1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้วิธีแบบเปิด (open approach) ร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) เรื่อง สถิติ 2) แบบทดสอบมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ 3) แบบทดสอบความเข้าใจทางคณิตศาสตร์ 4) แบบประเมินความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบ t นอกจากนี้ยังใช้การวิเคราะห์งานเขียน (Task Analysis) และการวิเคราะห์เชิงพรรณนา (Analytic Description)
ผลการวิจัย พบว่า 1) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิธีแบบเปิด มีประสิทธิภาพ 76.65/76.81 สูงกว่าเกณฑ์ 70/70 2) มโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 31.35 ร้อยละ 78.38 และความเข้าใจทางคณิตศาสตร์ มีคะแนนเฉลี่ย 30.10 ร้อยละ 75.25 หลังจากได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) ความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มีคะแนนเฉลี่ย 4.53 อยู่ในเกณฑ์ ตั้งแต่ 4.51–5.00 มีความพึงพอใจอยู่ใน ระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
ชูชาติ พ่วงสมจิตร์. (2560). ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพและแนวทางการนำมาใช้ในสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 10(1), 34-41.
บุญชม ศรีสะอาด. (2541). การพัฒนาการสอน. กรุงเทพฯ: สุรีวิทยาสาส์น.
บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สุรีวิทยาสาส์น.
บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: สุรีวิทยาสาส์น.
วรลักษณ์ ชูกำเนิด. (2557). รูปแบบชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพครูสู่การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 บริบท โรงเรียนในประเทศไทย. Hatyai Academic Journal, 12(2), 123–134.
ราตรี สมรูป. (2566). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้วิธีการแบบเปิดร่วมกับสื่ออินโฟกราฟฟิกเพื่อส่งเสริมทักษะการสื่อสารทางคณิตศาสตร์. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 17(3), 449–464.
โรงเรียนสารคามพิทยาคม. (2568). ข้อมูลพื้นฐาน.ข้อมูลนักเรียน. เรียกใช้เมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568 จาก https://www.spk.ac.th/home/
ศราวุฒิ จำวัน. (2559). การพัฒนาความเข้าใจทางคณิตศาสตร์เรื่องพาราโบลา ตามแนวคิดทฤษฎี APOS โดยใช้โปรแกรม GSP. วารสารคณิตศาสตร์ศึกษา. 12(1), 981–988.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (ม.ป.ป.). เอกสารประกอบการอบรมการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะทางคณิตศาสตร์: โครงการเพิ่มศักยภาพครูให้มีสมรรถนะของครูยุคใหม่สำหรับการเรียนรู้ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2555 ข). ครูคณิตศาสตร์มืออาชีพ เส้นทางสู่ความสำเร็จ. กรุงเทพฯ: 3-คิว มีเดีย.
สิริวรรณ ศรีหพล. (2536). การศึกษาสถานภาพทั่วไปของการจัดการศึกษาด้านสกลทรรศน์ ศึกษาในประเทศไทย. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
อัมพร ม้าคนอง. (2546). คณิตศาสตร์: การสอนและการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อัครพล พรมตรุษ. (2565). การพัฒนาความเข้าใจมโนทัศน์ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยใช้วิธีการแบบเปิด: การวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 17(1), 61–75.
ไพศาล วรคํา. (2569). การวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 15). มหาสารคาม: ตักศิลาการพิมพ์.
ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2557). กระบวนการแก้ปัญหาในคณิตศาสตร์ระดับโรงเรียน. พิมพ์ครั้งที่ 1. ขอนแก่น: บริษัท เพ็ญพรินติ้ง จำกัด.
ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2559). การวิจัยและการพัฒนาการสอนคณิตศาสตร์แนวใหม่. KKU: Research, 2. 2-9. ไมตรีอินทร์ประสิทธิ์. เอกสารประกอบการบรรยายในกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการสำหรับบุคลากรในโรงเรียนโครงการพัฒนาการคิดขั้นสูงทางคณิตศาสตร์ของนกัเรียนในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วันที่ 28 ตุลาคม 2559. ขอนแก่น: ศูนยวิจัยคณิตศาสตร์ศึกษา; 2559.
Awae, P., Chomchuen, A., & Sama-ae, A. (2018). Effects of learning management by concept attainment process on concept of and achievement in mathematics. KASEM BUNDIT JOURNAL. 19(2), 108-124.
Dubinsky, E. (1991). Reflective abstraction in advance mathematical thinking. In Tall, D. O. (Ed.), Advance Mathematical Thinking (pp. 95–123). Dordrecht: Kluwer.
Hiebert, J., & Carpenter, T.P. (1992). Learning and teaching with under- standing. In: D. A. Grouns (Ed.), Handbook of research on mathematics teaching and learning New York: Macmillan. 65-92.
Inprasitha, M., Pattanajak, A., & Inprasitha, N. (2010). A study of students' mathematical communication in teacher professional development. In Proceedings of the International Conference on Educational Research (pp. 332-341). Khon Kaen: Khon Kaen University.
Inprasitha, M. (2010). Mathematics learning management based on Open Approach. Khon Kaen: Center for Research in Mathematics Education, Khon Kaen University.
Lasley, T. J., & Matczynski, T. J. (2002). Introduction Model: Strategies for Teaching in a Diverse Society ( ed). Belmont: Wadsworth.
Pirie, S., & Kieren, T. (1992). Creating constructivist environments and constructing creative mathematics. Educational Studies in Mathematics. 23(5), 505-528.
Sierpinska, A. (1990). Some remarks on understanding in mathematics. For the Learning of Mathematics. 10(3), 24-36.
Skemp, R. R. (1976). Relational understanding and instrumental understanding. Mathematics Teaching. 77, 20-26.
Usiskin, Z. (2001). What does it mean to understand some mathematics?. Mathematics Teaching in the Middle School. 7(2), 86-90.
Zhang, A. X., & Pereira, J. (2024). Mathematical concept teaching design based on APOS theory in the context of mathematical history: A plane rectangular coordinate system as an example. Journal of Teaching and Learning in Elementary Education. 7(2), 172-179.
