ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระดับการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงของบริษัทจดทะเบียนกลุ่ม SET 100 ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อระดับการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยระหว่างปี 2559-2561 ใช้ประชากรเป็นบริษัทกลุ่ม SET 100 สุ่มตัวอย่าง ด้วยวิธีเฉพาะเจาะจงพบว่าบริษัทผ่านเกณฑ์การคัดเลือกจาก 7 กลุ่มอุตสาหกรรมมีจำนวน 88 บริษัทหรือ 264 ชุดข้อมูล เก็บรวบรวมข้อมูลจากรายงานทางการเงินของบริษัทโดยใช้กระดาษทำการวัดระดับการเปิดเผยข้อมูล ผลการศึกษาพบว่าบริษัทมีระดับการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงประมาณร้อยละ 70.97 หรืออยู่ในเกณฑ์ดี มาตรฐานการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงที่บริษัทนิยมใช้มากที่สุดคือ COSO (67 บริษัทหรือ ร้อยละ 76.14) งานวิจัยพบว่าโครงสร้างคณะกรรมการ และคุณลักษณะบริษัทมีอิทธิพลต่อระดับการเปิดเผยข้อมูลฯ หากบริษัทมีประธานกรรมการและประธานบริหารเป็นบุคคลเดียวกัน (t=-2.908, p=0.004) หรือมีคณะกรรมการที่เป็นเครือญาติกัน (t=-2.512, p=0.013) จะทำให้ระดับการเปิดเผยข้อมูลฯ ลดลง ในขณะที่กิจการที่มีความสามารถในการทำกำไร (t=2.326, p=0.021) มีอัตราตราส่วนหนี้สินต่อส่วนของผู้ถือหุ้นสูง (t=4.024, p=0.000) อายุกิจการมาก (t-1.974, p=0.049) และใช้มาตรฐาน COSO-ERM 2004 หรือ COSO-ERM 2017 (t=5.108, p=0.000) บริษัทมีแนวโน้มจะการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงมากขึ้น นอกจากนี้ผลการศึกษายังพบว่าปัจจัยด้านกลุ่มอุตสาหกรรมมีอิทธิพลต่อระดับการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยง (t=-2.225, p=0.027)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการและการบัญชี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฎอุตรดิตถ์
บทความที่ลงตีพิมพ์ใน วารสารวิทยาการจัดการและการบัญชี มหาวิทยาลัยราชภัฎอุตรดิตถ์ ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน คณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ผู้เขียนที่ตีพิมพ์ ยอมรับเงื่อนไขต่อไปนี้:
- ผู้เขียนรักษาลิขสิทธิ์และให้สิทธิ์วารสารในการตีพิมพ์ครั้งแรกพร้อมกับผลงานที่ได้รับใบอนุญาตพร้อมกันภายใต้ Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ที่อนุญาตให้ผู้อื่นแบ่งปันผลงานโดยรับทราบถึงผลงานของผู้เขียนและ การตีพิมพ์ครั้งแรกในวารสารนี้
- ผู้เขียนสามารถทำข้อตกลงเพิ่มเติมตามสัญญาแยกต่างหากสำหรับการเผยแพร่ผลงานฉบับตีพิมพ์ของวารสารแบบไม่ผูกขาด (เช่น โพสต์ลงในพื้นที่เก็บข้อมูลของสถาบันหรือตีพิมพ์ในหนังสือ) โดยรับทราบการตีพิมพ์ครั้งแรก ในวารสารนี้
- ผู้เขียนได้รับอนุญาตและสนับสนุนให้โพสต์ผลงานของตนทางออนไลน์ (เช่น ในคลังข้อมูลของสถาบันหรือบนเว็บไซต์) ก่อนและระหว่างขั้นตอนการส่งผลงาน เนื่องจากอาจนำไปสู่การแลกเปลี่ยนที่มีประสิทธิผล ตลอดจนการอ้างอิงงานที่ตีพิมพ์เร็วขึ้นและมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กิตติชัย สถิตมั่นวิวัฒน์. (2548). ความสัมพันธ์ระหว่างกลไกควบคุมตามหลักการกำกับดูแลกิจการกับผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ที่มิใช่สถาบันการเงิน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จันทร์เพ็ญ ธงไชย, ปภาพิต ศรีสว่างวงศ์ และอนุชา พุฒิกูลสาคร. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะของกิจการกับการเปิดเผยข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม: กรณีศึกษาบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจและบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 7(2), 47-62.
จันทมณี หนูใหม่ และบุญฑริกา ใจกระจ่าง. (2563). การเลือกใช้เวอร์ชั่นการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงของบริษัทจดทะเบียน SET100 ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. ในการประชุมวิชาการระดับชาติด้านการบริหารจัดการ ครั้งที่ 12 วันที่ 6 มิถุนายน 2563. (น.143-156). มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
จิดาภา มารมย์. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างผลการดำเนินงานกับการเปิดเผยความเสี่ยงด้านการปฏิบัติการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
จุฑามน สิทธิผลวนิชกุล. (2561). แนวทางการบริหารความเสี่ยงองค์กร. วารสารวิชาชีพบัญชี, 14(42), 111-124.
ดารณีย์ คำภิรมย์. (2564). การเปิดเผยการควบคุมภายในตามกรอบแนวคิด COSO 2013 บริษัทจดทะเบียนในตลาดเอ็ม เอ ไอ. [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. https://libdoc.dpu.ac.th/thesis/Daranee.Kha.pdf
ทิพวรรณ สวัสดี. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงกับการตกแต่งกำไร กรณีศึกษาบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
นิตติกร สุวรรณศิลป์, ทิพวรรณ สวัสดี และมัทนชัย สุทธิพันธุ์. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงและการตกแต่งกำไร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 14(1), 72-93.
บุญฑริกา ใจกระจ่าง. (2546). ปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับการเปิดเผยข้อมูลเครื่องมือทางการเงินของธนาคารพาณิชย์ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภณิดา วรทวีธำรง. (2561). ความสอดคล้องของการบริหารความเสี่ยงตามหลัก COSO ERM 2017ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
วรรณภา ธรรมรักษา, เนตรนภา รักษายศ และสารภี ชนะทัพ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะของบริษัทกับการเปิดเผยข้อมูลการบริหารความเสี่ยงของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารบัญชีปริทัศน์, 9(2), 115-136. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JAR_CRRU/article/view/271920
อรพินท์ วงศ์ก่อ. (2562). การเปิดเผยข้อมูลความรับผิดชอบต่อสังคมของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย พิชญทรรศน์, 14(3), 193-203.
https://so02.tci-thaijo.org/index.php/Pitchayatat/article/view/237695/162769
Enslin, Z., du Toit, E., & Puane, M. F. (2025). The readability and narrative tone of risk and risk management disclosures for South African listed companies. Journal of Accounting in Emerging Economies, 15(1), 224–241. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/jaee-09-2022-0276/full/html
Evana, E., Widiyanti, A., Agustina, Y., Fuadi, R., Mirfazli, E. & San-José, L.. (2023). The influence of corporate characteristics and Good Corporate Governance toward the risk management disclosure. Revista de Métodos Cuantitativos Para La Economía y La Empresa, 35(404-417). https://www.econstor.eu/handle/10419/315381
Field, A. (2009). Discovering Statistics Using SPSS (3rd ed). SAGE Publication.
Freeman, R. E. (2015). Stakeholder theory. In Wiley encyclopedia of management (1-6). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118785317.weom020179
Hong, N. T. H. (2023). The Effects of enterprise risk management on the performance and risk of Vietnamese listed firms: Evidence from abnormal enterprise risk management index. Global Business & Finance Review, 28(5), 122.
Jensen, M.C. & Meckling, W.H. (1976) Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure. Journal of Financial Economics, 3, 305-360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
Tulayasathien, S. (2025). SET at 50: Shaping the future of corporate sustainability in Thailand. From https://focus.world-exchanges.org/articles/set-50-thailands
Shrives, P. & Linsley, P. (2006). Risk reporting: A study of risk disclosures in the annual reports of UK companies. The British Accounting Review, 38(4), 387-404.