Immersive Graphic: เพื่อประโยชน์สาธารณะ หรือหายนะของวงการสื่อไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ถึงการนำเทคโนโลยีกราฟิกเสมือน (Immersive Graphic) มาใช้เป็นเครื่องมือในการนำเสนอข่าว ผ่านรายการข่าวของสื่อมวลชนกระแสหลัก (Mass media) แม้การนำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้ประโยชน์เพื่อช่วยให้ผู้ชมหรือผู้รับสารมีความเข้าใจและมีส่วนร่วมกับข่าวสารมากกว่าการนำเสนอข่าวแบบเดิม แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าการนำเสนอข่าวที่เสมือนจริงหรือนำเสนอซ้ำๆ อาจละเมิดสิทธิของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง รวมไปถึงผู้เสียชีวิตที่ไม่สามารถปกป้องสิทธิของตนเองได้ ผู้ศึกษาจึงใช้กรณีศึกษาสถานีโทรทัศน์ไทยรัฐทีวี ซึ่งเป็นสถานีแรก ๆ ของประเทศไทย ที่มีการนำเทคโนโลยีนี้มาใช้และยังได้รับรางวัลการันตีถึงคุณภาพของชิ้นงานด้วย โดยได้คัดเลือกข่าวจากเทปบันทึกภาพการรายงานข่าว ที่เผยแพร่ในช่องทางยูทูป THAIRATH TV Originals ซึ่งมีการนำกราฟิกเสมือนมาใช้ประกอบการรายงานข่าวจาก Playlist “Immersive Graphic” จำนวน 10 คลิป ที่มียอดผู้รับชมสูงสุด เพื่อวิเคราะห์ว่า การใช้กราฟิกเสมือนในการรายงานข่าวนั้น มีการนำเสนอที่ขัดต่อหลักคุณธรรมและจริยธรรมวิชาชีพสื่อสารมวลชนด้านใด และอย่างไรบ้าง โดยใช้หลักคุณธรรมและจริยธรรมวิชาชีพสื่อสารมวลชน จำนวน 9 ด้าน ตามหลักปฏิบัติของสภาการสื่อสารมวลชน ร่วมกับความคิดเห็นของผู้ชมจากข่าวที่คัดเลือกมาทั้ง 10 คลิป เพื่อประกอบการวิเคราะห์

          จากการวิเคราะห์พบว่า คลิปการรายงานข่าวโดยใช้ภาพกราฟิกเสมือนของสถานีโทรทัศน์ไทยรัฐทีวีส่วนใหญ่นั้น ขัดต่อหลักคุณธรรมและจริยธรรมวิชาชีพสื่อสารมวลชน สะท้อนให้เห็นว่าผู้ผลิต ผู้ควบคุมหรือกำกับดูแลการผลิต ไปจนถึงผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมการสื่อสารนี้ นำเทคโนโลยีกราฟิกเสมือนมาใช้เพื่อเน้นสร้างสีสันให้กับผู้รับสารมากกว่าการให้สาระความรู้ โดยขาดการตระหนักถึงประโยชน์สาธารณะ และสิ่งที่ผู้รับสารจะได้รับ
อย่างแท้จริง แม้กราฟฟิกเสมือนจะสามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการรายงานข่าว แต่ในขณะเดียวกันก็เปรียบเหมือนดาบสองคม หากผู้ผลิตและผู้ส่งสารยังคงไม่คำนึงถึงผลกระทบที่จะตามมาภายหลัง โดยคาดหวังเพียงยอดการรับชมและการมีส่วนร่วม (Engagement) ที่นำมาซึ่งการสร้างรายได้เท่านั้น พร้อมกันนี้บทความวิชาการนี้ ยังได้เสนอข้อเสนอแนะการกำกับดูแลการใช้กราฟิกเสมือนผ่านสื่อที่กระทบต่อสิทธิ เสรีภาพ ชื่อเสียงและความเป็นส่วนตัว
ของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง เพราะนอกจากในฐานะผู้ผลิตสื่อที่ต้องคำนึงถึงการนำเสนอข่าวแล้ว หน่วยงานที่มีหน้าที่กำกับดูแลสื่อก็จำเป็นต้องมีส่วนเกี่ยวข้องในการพิจารณานำกลไกของกฎหมายมาใช้ร่วมด้วย เพื่อควบคุมคุณภาพและมาตรฐานการใช้เทคโนโลยีกราฟิกเสมือนที่ไม่ขัดต่อหลักคุณธรรมและจริยธรรมวิชาชีพสื่อสารมวลชนในการนำเสนอข่าวของสื่อมวลชนไทยในอนาคตด้วย