รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถาบันการอาชีวศึกษา ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกของประเทศไทย
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงดิจิทัล, สถาบันการอาชีวศึกษา, เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการวิจัยครั้งนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและที่พึงประสงค์ของการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถาบันการอาชีวศึกษา และ 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลของผู้บริหารสถาบันการอาชีวศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกของประเทศไทย กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ บุคลากรของสถาบันการอาชีวศึกษา จำนวน 9 สถาบัน ผู้ให้ข้อมูลหลักรวมทั้งสิ้น 458 คน ประกอบด้วย กลุ่มที่ 1 ผู้อำนวยการและรองผู้อำนวยการ จำนวน 18 คน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด กลุ่มที่ 2 ครูผู้สอนและบุคลากร จำนวน 440 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและที่พึงประสงค์ แบบประเมินความเหมาะสมและเป็นไปได้ สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนี PNImodified และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และสภาพที่พึงประสงค์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงดิจิทัลมี 3 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ความเป็นผู้นำที่มีวิสัยทัศน์ กลยุทธ์การสื่อสาร การหลอมรวมระบบบริหารที่เชื่อมโยง การสร้างองค์กรแห่งนวัตกรรมอาชีวศึกษา และบรรยากาศและวัฒนธรรมการเรียนรู้เชิงดิจิทัล 2) วิธีการพัฒนาประกอบด้วย การเรียนรู้ด้วยตนเองเชิงดิจิทัล การเรียนรู้ด้วยตนเองผ่านระบบออนไลน์ และการฝึกอบรมผ่านระบบออนไลน์ และ 3) เป้าหมายการพัฒนาประกอบด้วย การสร้างแรงบันดาลใจ การสร้างความมั่นใจ การรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง การจัดสรรเวลาในการเข้าถึง การนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง และการสร้างความเสมือนจริง
เอกสารอ้างอิง
กัญญารัตน์ สุขแสน และประทุมทอง ไตรรัตน์. (2564). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำด้านดิจิทัลของผู้บริหาร โรงเรียนในเครือมูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษย วิทยาเชิงพุทธ, 6(7), 129-146.
พงษ์ศักดิ์ ผกามาศ, ประพัฒน์พงศ์ เสนาฤทธิ์ และสุริยะ วชิรวงศ์ไพศาล. (2565). แนวทางพัฒนาระบบไอซีที เพื่อการจัดการนวัตกรรมทางการศึกษาของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลในประเทศไทย. วารสารการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 2(2), 109-130.
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2562). มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษา พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.). (2565). Eastern Economic Corridor (EEC). สืบค้นจาก https://www.eeco.or.th/
สุภาวดี ศรีมูลผา และภูมิพิพัฒน์ รักพรมงคล. (2567). แนวทางพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 6(1), 170-189.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2550). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Ahmed, F., Naqshbandi, M. M., Waheed, M., & Ain, N. U. (2024). Digital leadership and innovative work behavior: Impact of LMX, learning orientation and innovation capabilities. Management Decision, 62(11), 3607-3632. Retrieved from https://doi.org/10.1108/md-04-2023-0654
Anwar, S., & Saraih, U. N. (2024). Digital leadership in the digital era of education: Enhancing knowledge sharing and emotional intelligence. International Journal of Educational Management, 38(6), 1581-1611. Retrieved from https://doi.org/10.1108/IJEM-11-2023-0540
Busse, R., & Weidner, G. (2020). A qualitative investigation on combined effects of distant leadership, organisational agility and digital collaboration on perceived employee engagement. Leadership & Organization Development Journal, 41(4), 535-550. Retrieved from https://doi.org/10.1108/LODJ-05-2019-0224
Carvalho, A., Alves, H., & Leitão, J. (2022). What research tells us about leadership styles, digital transformation and performance in state higher education?. International Journal of Educational Management, 36(2), 218-232. Retrieved from https://doi.org/10.1108/IJEM-11-2020-0514
Chandra, P., Tomitsch, M., & Large, M. (2021). Innovation education programs: A review of definitions, pedagogy, frameworks and evaluation measures. European Journal of Innovation Management, 24(4), 1268-1291. Retrieved from https://doi.org/10.1108/EJIM-11-2019-0331
Erhan, T., Uzunbacak, H. H., & Aydin, E. (2022). From conventional to digital leadership: exploring digitalization of leadership and innovative work behavior. Management Research Review, 45(11), 1524-1543. Retrieved from https://doi.org/10.1108/MRR-05-2021-0338
Hensellek, S. (2020). Digital leadership: A framework for successful leadership in the digital age. Journal of Media Management and Entrepreneurship, 2(1), 55-69. Retrieved from https://doi.org/10.4018/JMME.2020010104
Phakamach, P., Senarith, P., & Wachirawongpaisarn, S. (2022). The metaverse in education: the future of immersive teaching & learning. RICE Journal of Creative Entrepreneurship and Management, 3(2), 75-88.
Phakamach, P., Panjarattanakorn, D., & Onsampant, S. (2023). Conceptualization and development of digital leadership to drive corporate digital transformation for sustainable success. International Journal of Educational Communications and Technology, 3(2), 27-39.
Tran, L. T., & Nghia, T. L. H. (2020). Leadership in international education: Leaders’ professional development needs and tensions. Higher Education, 80(3), 479–495. Retrieved from https://doi.org/10.1007/s10734-019-00457-9
