มาลัยข้าวตอก : หัตถกรรมภูมิปัญญาสักการะพระพุทธเจ้าสู่การเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ด้วยกระบวนการการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลฟ้าหยาด อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร DOI:

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา สู่การสร้างงานหัตถกรรมมาลัยข้าวตอกของชุมชนตำบลฟ้าหยาด อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร 2) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์มาลัยข้าวตอกฟ้าหยาดสู่การเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ด้วยกระบวนการการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลฟ้าหยาด อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร 3) เพื่อประเมินผลการเสริมสร้างมาลัยข้าวตอกสู่การเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ด้วยกระบวนการการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลฟ้าหยาด อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบมีส่วนร่วม โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ร่วมกับ 1) กลุ่มผู้นำท้องถิ่น 2) กลุ่มปราชญ์ชาวบ้าน 3) กลุ่มพระสงฆ์ และ 4) กลุ่มมาลัยข้าวตอกบ้านฟ้าหยาด ผลการวิจัยพบว่า การประยุกต์ใช้หลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในพระพุทธศาสนาเป็นกรอบแนวคิดสำคัญ ประกอบด้วยอุฏฐานสัมปทา อารักขสัมปทา กัลยาณมิตตตา และสมชีวิตา ซึ่งสอดคล้องกับบริบทการสร้างอาชีพและการพัฒนางานหัตถกรรมมาลัยข้าวตอก โดยช่วยเสริมสร้างความขยันหมั่นเพียร การอนุรักษ์และถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น และการดำเนินชีวิตอย่างพอประมาณ ส่งผลให้ชุมชนสามารถพัฒนาอาชีพบนฐานคุณธรรม ควบคู่กับการอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรมท้องถิ่น การพัฒนาผลิตภัณฑ์มาลัยข้าวตอกฟ้าหยาดสู่การเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลฟ้าหยาด อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร ดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยชุมชนมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การวิเคราะห์ศักยภาพบนฐานทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้หลากหลายและคงอัตลักษณ์ การยกระดับคุณภาพและมาตรฐานการผลิต การออกแบบบรรจุภัณฑ์และการเล่าเรื่องผลิตภัณฑ์ ตลอดจนการพัฒนาช่องทางการตลาดและการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ พร้อมทั้งมีการประเมินและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าเพิ่มทั้งด้านสุนทรียภาพและเศรษฐกิจ สามารถสร้างรายได้ เสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน และนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ผลการประเมินภาพรวมสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในระดับบุคคล กลุ่ม และชุมชน ทั้งด้านผลิตภัณฑ์ เศรษฐกิจ สังคม และการเรียนรู้ โดยการพัฒนางานหัตถกรรมบนฐานหลักพุทธธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นสามารถสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ สังคม และจิตใจควบคู่กัน และเป็นแนวทางสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชนตำบลฟ้าหยาดสู่ความเข้มแข็งและความยั่งยืน