การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากอัตลักษณ์หัตถกรรมจักสานจังหวัดยโสธร

เจษฎา สายสุข
Thailand
ประทักษ์ คูณทอง
Thailand
คำสำคัญ: การออกแบบผลิตภัณฑ์, ของที่ระลึก, ลวดลายจักสาน, หัตถกรรมจักสานพื้นบ้านยโสธร
เผยแพร่แล้ว: เม.ย. 30, 2026

บทคัดย่อ

การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากอัตลักษณ์หัตถกรรมจักสานจังหวัดยโสธร มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และกระบวนการแปรรูปหัตถกรรมจักสานในจังหวัดยโสธร เพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกหัตถกรรมจักสานที่มีอัตลักษณ์ของจังหวัดยโสธร และเพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากหัตถกรรมจักสานจังหวัดยโสธร พื้นที่ในการศึกษาลวดลายหัตถกรรมจักสาน 2 กลุ่ม คือ กลุ่มหัตถกรรมจักสานบ้านนาสะไมย์ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร และกลุ่มจักสานบ้านดอนกลอง อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร กลุ่มเป้าหมายด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึก ประกอบด้วยนักวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ 3 ท่าน ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ ลวดลายจากหัตถกรรมเครื่องจักสานพื้นบ้านยโสธร จำนวน 12 ลวดลาย และรูปแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกได้รับการออกแบบ 3 ประเภท ได้แก่ ปิ่นโต หมวก และกระเป๋า จำนวนอย่างละ 3 รูปแบบ พบว่าลวดลายที่เหมาะสมในการนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกที่สื่อถึงความเป็นอัตลักษณ์จังหวัดยโสธร จากค่าเฉลี่ยมากสุด คือ ดอกบัวแดง x̅=4.45 ดอกผักแว่น x̅=4.43 และลายมัดถักขอบ x̅=4.41 ลายข้าวตอก x̅=4.40 และลายบั้งไฟโก้ x̅= 4.37 การออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากการประยุกต์ใช้ลวดลายที่เหมาะสม ผลประเมินตามกรอบการวิจัย 2 ด้าน คือ ด้านรูปร่าง รูปทรง และลวดลายความสวยงาม โดยผลิตภัณฑ์ 3 ประเภท โดยปิ่นโต รูปแบบที่ 3 มีค่าระดับความเหมาะสมมากที่สุด x̅=4.51 หมวกจักสาน รูปแบบที่ 2 มีค่าระดับความเหมาะสมมากที่สุด x̅=4.45 และกระเป๋า รูปแบบที่ 3 มีค่าระดับความเหมาะสมมากที่สุด x̅=4.47 และผลการวิเคราะห์ความพึงพอใจจากประชากรและกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 100 คน ประเมินรูปแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกได้รับการออกแบบ 3 ประเภท ได้แก่ ปิ่นโต หมวก และกระเป๋า โดยประเมิน 2 ด้าน คือ ด้านลักษณะเฉพาะถิ่น x̅= 4.41 และด้านประโยชน์ใช้สอย x̅= 4.43

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง

สายสุข เ., & คูณทอง ป. (2026). การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากอัตลักษณ์หัตถกรรมจักสานจังหวัดยโสธร. วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 15(1), 177–192. https://doi.org/10.65205/acj.2026.10561

ประเภทบทความ

บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2563). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติด้วย SPSS และ AMOS. บิสซิเนสอาร์แอนด์ดี.

ธีระชัย สุขสด. (2544). การออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. โอเดียนสโตร์.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2539). ศิลปหัตถกรรมพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 4). คอมแพคพริ้น.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2544). มรดกวัฒนธรรมพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 3). ต้นอ้อ.

ประทักษ์ คูณทอง .(2567). การออกแบบเครื่องเรือนจากเส้นพลาสติก โดยการประยุกต์ใช้ลวดลายหัตถกรรมจักสานพื้นบ้านอีสาน.วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 7(3), 29 - 42.

ศักดิ์ชาย สิกขา. (2552). ต่อยอดภูมิปัญญา หัตถกรรมพื้นบ้าน. ศูนย์วิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ คณะศิลปะประยุกต์และการออกแบบ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

Zhu, Q., & Rahman, R. (2025). Authenticity in Souvenir Design Integrating Cultural Features of Dunhuang’s Mural Heritage : A Qualitative Inquiry. Humanities and Social Sciences Communications, 12(403), 1 - 11. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04710-5. DOI: https://doi.org/10.1057/s41599-025-04710-5