ปัญหาการประมงทำลายล้างในประเทศไทย: การวิเคราะห์ภายใต้กรอบกฎหมายสิ่งแวดล้อม และการจัดการทรัพยากร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอประเด็นปัญหา และข้อเท็จจริงของการทำประมงทำลายล้าง โดยนำหลักการ แนวคิด ทฤษฎีด้านสิ่งแวดล้อม และกฎหมายสิ่งแวดล้อมมาอธิบายและวิเคราะห์ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นซึ่งสะท้อนปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่อาศัยเทคนิคในการดำเนินการการศึกษาจากเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องจากทั้งหนังสือ ตำราดุษฎีนิพนธ์ งานวิจัยบทความทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศ จากนั้นผู้วิจัยได้สนทนากลุ่มกับผู้ทรงคุณวุฒิ และอาสาสมัครที่เลือกแบบเจาะจงเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและตรงประเด็นจากการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่าปัจจุบันการทำประมงทำลายล้างเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในสังคมไทยที่ยังคงดำรงอยู่ และยังเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างยั่งยืน กล่าวคือในระบบการบริหารจัดการประมงภาครัฐยังเป็นผู้ควบคุมรูปแบบบนลงล่าง (Top - down) โดยไม่มีการอนุญาตให้ชุมชน หรือประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมในการจัดการ อีกทั้งมีการออกกฎหมายที่มีความเร่งรัดตอบโจทย์องค์การระหว่างประเทศมากกว่าที่จะคำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายในส่งผลให้ขาดการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ถึงแม้ว่าจะมีการหันกลับมาขับเคลื่อนของบรรษัทขนาดใหญ่เพื่อให้เป็นไปตามหลักการ “บรรษัทธรรมาภิบาล” ประกอบกับ “หลักผู้ปล่อยมลพิษต้องมีส่วนรับผิดชอบ” โดยมีการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ไปคำนึงถึงการมีส่วนร่วม และพยายามสร้างความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้นก็ตาม ทว่าร่างพระราชบัญญัติการประมง ฉบับ พ.ศ.... ที่นำเสนอร่างโดยสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย ร่วมกับพรรคเพื่อไทย ยังเกิดการตั้งข้อสังเกตบางประการของนักวิชาการที่แสดงถึงความกังวลว่าจะสามารถนำไปสู่การแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใด