“สัตมหาสถาน” กับกระบวนการออกแบบมุจลินท์เจดีย์ วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม DOI:

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยเรื่องศึกษากระบวนการออกแบบมุจลินท์เจดีย์วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อ.ธาตุพนม
จ.นครพนม มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาความเป็นมาและความสำคัญของสัตตมหาสถานที่มีต่อพื้นที่วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร และเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของมุจลินท์เจดีย์กับหลักฐานของสัตตมหาสถานในพื้นที่วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร (2) วิเคราะห์แนวคิดการออกแบบมุจลินท์เจดีย์ วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร และ (3) เสนอแนะแนวกระบวนการออกแบบมุจลินท์เจดีย์ วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร ระเบียบวิจัยเป็นรูปแบบของการวิจัยเชิงคุณภาพ ที่สอดคล้องกับ การวิจัยเชิงประวัติศาสตร์ และใช้วิธีการของ การวิจัยเชิงบรรยายหรือพรรณนา โดยมุ่งศึกษาหาปัจจัยและความสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องประวัติศาสตร์ของความเป็นสัตตมหาสถานเพื่อวิเคราะห์ให้เห็นถึงความสำคัญทางศาสนสถาน เพื่อสร้างแนวทางในการออกแบบ ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลอิงตามแนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงประวัติศาสตร์ที่สอดคล้องกับความเป็นสัตตมหาสถาน และความสัมพันธ์ของบริบทพื้นที่ ร่วมกับการสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร การสำรวจพื้นที่ และการสัมภาษณ์ เพื่อสรุปว่าปัจจัยใดมีบทบาทสำคัญต่อการออกแบบมุจลินท์เจดีย์ ผลของการศึกษาพบว่า โดยวัดพระธาตุพนมวรวิหาร เป็นหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทยและภูมิภาคอินโดจีน โดยมีความเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับ “สัตตมหาสถาน” ทำให้เกิดการวิเคราะห์กระบวนการและและการสร้างแนวคิดการออกแบบออกแบบมุจลินท์เจดีย์ คือ “การสร้างสรรค์สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่เปี่ยมไปด้วยความหมาย” สระมุจลินท์แห่งธรรมะเป็นสถานที่รวบรวมเรื่องราวและสัญลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา โดยเป็นการนำผลการศึกษาที่ได้จากการค้นคว้ามาประยุกต์ใช้ในการออกแบบมุจลินท์เจดีย์ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญอย่างยิ่งในการสร้างสรรค์ผลงานที่ตอบโจทย์ทั้งด้านศิลปะ ความหมายทางพระพุทธศาสนา และความเป็นไปได้ในการก่อสร้างจริง เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดเน้นการให้ความหมายทางพระพุทธศาสนาโดยความหมายของสระมุจลินท์และดอกบัวในพระพุทธศาสนาเพื่อนำไปสู่การออกแบบที่สื่อความหมายได้อย่างถูกต้อง