การศึกษารูปแบบการสอนทักษะการเป่าสไล กรณีศึกษา : ทำนองละบ็องสไล ในวิถีครูเผย ศรีสวาท

ชัชวาล สนิทสันเทียะ
Thailand
คำสำคัญ: การสอน, ทักษะดนตรี, สไล, ละบ็องสไล, ครูเผย ศรีสวาท
เผยแพร่แล้ว: ส.ค. 31, 2026

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะทำนองละบ็องสไลตามวิถีของครูเผย ศรีสวาท และ 2) ศึกษารูปแบบการสอนทักษะการเป่าสไลด้วยทำนองละบ็องสไลในวิถีของครูเผย ศรีสวาท โดยมุ่งเน้นศึกษาประเด็นสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ ประวัติความเป็นมาของสไล วิธีการเป่าสไล ทำนองละบ็องสไลวิถีของครูเผย ศรีสวาท การวิเคราะห์ทำนองละบ็องสไล และรูปแบบการสอนของครูเผย ศรีสวาท


การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพตามกระบวนการทางมานุษยดนตรีวิทยา (Ethnomusicology) เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การลงพื้นที่ภาคสนาม และแบบสอบถามประกอบ ดำเนินการวิจัยตามขั้นตอนหลัก 4 ขั้น ได้แก่ 1) การเตรียมการวิจัยและวางแผนเบื้องต้น 2) การเก็บรวบรวมข้อมูล 3) การตรวจสอบและวิเคราะห์ข้อมูล และ 4) การนำเสนอข้อมูล


ผลการศึกษาพบว่า ทำนองละบ็องสไลวิถีของครูเผย ศรีสวาท เป็นทำนองพื้นฐานสำหรับผู้เริ่มเรียนสไล มีลักษณะไม่ซับซ้อนแต่สละสลวย ไม่มีจังหวะกำกับ มีรูปแบบทำนองที่เป็นแบบแผน ดำเนินทำนองแบบช้า ๆ จาว ๆ สลับกับการดำเนินทำนองแบบเก็บในบางช่วง และใช้กลวิธีพิเศษประกอบ เช่น การสะบัด 3 เสียง และการใช้นิ้วพิเศษเพื่อให้ได้เสียง “ต๋อยฮี้” ทำนองนี้จัดเป็นปฐมบทสำหรับการศึกษาทักษะการเป่าสไลที่ครูเผย ศรีสวาท กำหนดไว้สำหรับผู้เริ่มต้นศึกษากับท่าน และสามารถนำรูปแบบทำนองไปประยุกต์ใช้กับการเป่าเพลงอื่น ๆ ได้ตามความเหมาะสม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง

สนิทสันเทียะ ช. (2026). การศึกษารูปแบบการสอนทักษะการเป่าสไล กรณีศึกษา : ทำนองละบ็องสไล ในวิถีครูเผย ศรีสวาท. วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 15(2), 529–544. https://doi.org/10.65205/acj.2026.10639

ประเภทบทความ

บทความวิจัย

หมวดหมู่

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา อินทรสุนานนท์. (2532). การขับร้องเพลงไทย. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

กุลิสรา จิตรชญาวณิช. (2561). การศึกษาและความเป็นครูไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

งามพิศ สัตย์สงวน. (2539). มานุษยวิทยากายภาพ : วิวัฒนาการทางกายภาพและวัฒนธรรม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พเยาว์ ยินดีสุข. (2557). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิชิต ชัยเสรี. (2559). สังคีตลักษณ์วิเคราะห์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิทยวัฒน์ พันธะศรี. (2557). มโหรีอีสาน: จากดนตรีถวายเทวสถานแห่งราชสำนักเขมรสู่ดนตรีวิถีชีวิตชาวอีสาน. วารสารช่อพะยอม, 25(1), 41 - 51.

อมรา พงศาพิชญ์. (2545). ความหลากหลายทางวัฒนธรรม. คุรุสภาลาดพร้าว.