การออกแบบและพัฒนาโปรแกรมสื่อเชิงพุทธ “อู่ฝูหลินเหมิน” เพื่อเสริมสร้างการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบ ของผู้สูงอายุคนไทยเชื้อสายจีน

ณัฐนี แซ่ลี้; พระครูภัทรธรรมบัณฑิต; วีรชัย  คำธร

ผู้แต่ง

ณัฐนี แซ่ลี้ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูภัทรธรรมบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
วีรชัย คำธร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

อู่ฝูหลินเหมิน, สื่อเชิงพุทธ, ผู้สูงอายุไทยเชื้อสายจีน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการออกแบบและพัฒนาโปรแกรมสื่อเชิงพุทธ "อู่ฝูหลินเหมิน" (五福臨門) เพื่อเสริมสร้างการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบของผู้สูงอายุคนไทยเชื้อสายจีน กระบวนการพัฒนาโปรแกรมดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาเอกสาร สัมภาษณ์ และการสำรวจเชิงพรรณนา (Descriptive Survey) และระยะที่ 2 ร่างโปรแกรมกิจกรรมและการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญ (Focus Group) ผลการศึกษาพบว่าการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบมีโครงสร้าง 5 มิติ ได้แก่ ด้านร่างกาย สังคม เศรษฐกิจ จิตใจ และปัญญา ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดพร 5 ประการ (อู่ฝู 五福) ในวัฒนธรรมจีน และบูรณาการหลักธรรมมรณานุสติ พรหมวิหาร 4 และไตรลักษณ์ได้อย่างกลมกลืน โปรแกรมประกอบด้วยกิจกรรม 5 ฐานในระยะเวลา 2 วัน (16 ชั่วโมง) ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญทั้ง 10 ท่าน เห็นพ้องว่าโปรแกรมมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มเป้าหมาย

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). เติมรู้เตรียมพร้อมก่อนสูงวัย. กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ.

ถาวร สิกขโกศล. (2554). แต้จิ๋ว: จีนกลุ่มน้อยที่ยิ่งใหญ่. งานดี.

ณัฐนี แซ่ลี้. (2569). การพัฒนานวัตกรรมสื่อเชิงพุทธ เพื่อเสริมสร้างการเตรียมพร้อมการจากลาอย่างสงบของผู้สูงอายุคนไทยเชื้อสายจีน [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาเอก, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].

นพพล วิทย์วรพงศ์. (2563). การตัดสินใจในระยะท้ายของชีวิตกับสังคมไทย: บทเรียนจากประสบการณ์ของต่างประเทศ (รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์). สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2545). มรณานุสสติ: การระลึกถึงความตาย. สหธรรมิก.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พุทธธรรม (ฉบับสมบูรณ์). โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

พิมพ์ประไพ ไพศาลบุตร. (2557). ลูกจีนหลานมอญในกรุงสยาม. สำนักพิมพ์สารคดี.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). รายงานการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Prentice-Hall.

Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.

Kabat-Zinn, J. (2013). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness (Revised ed.). New York: Bantam Books.

Suwannapong, K., Thanasilp, S., Pudtong, N., Akkayagorn, L., Stithyudhakarn, S., Tantitrakul, W., Doutrich, D., & Upasen, R. (2024). Influencing factors on death acceptance among Thai older persons. Clinical Gerontologist, 49(2), 473–480. https://doi.org/10.1080/07317115.2024.2337118.

Yao, X. (2000). An introduction to Confucianism. Cambridge University Press.