ศึกษาวิเคราะห์บทบาทในการสังคมสงเคราะห์ ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) วัดเขาตาเงาะอุดมพร อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เรื่อง “ศึกษาวิเคราะห์บทบาทในการสังคมสงเคราะห์ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) วัดเขาตาเงาะอุดมพร อำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในด้านสังคมสงเคราะห์ 2) เพื่อศึกษาบทบาทในการสังคมสงเคราะห์ ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) และ 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์บทบาทในการสังคม สงเคราะห์ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต)

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยศึกษาข้อมูลจาก เอกสารทางพระพุทธศาสนา งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และข้อมูลภาคสนามจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (Indepth Interview) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่ รวมทั้งการ สังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participant Observation) จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) โดยอาศัยกรอบแนวคิดทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะหลักสังคหวัตถุ 4 และแนวคิดพุทธศาสนาเชิงรุกเป็นฐานในการวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า บทบาทของพระสงฆ์ในด้านสังคมสงเคราะห์มีความสำคัญต่อการพัฒนา สังคมไทยในหลายมิติ ทั้งด้านการช่วยเหลือเกื้อกูลผู้ตกทุกข์ได้ยาก การส่งเสริมคุณภาพชีวิตของ ประชาชน และการพัฒนาชุมชนให้เกิดความเข้มแข็งและยั่งยืน โดยอาศัยหลักธรรมทาง พระพุทธศาสนาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน

สำหรับบทบาทในการสังคมสงเคราะห์ของพระราชภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) พบว่า ท่านได้ดำเนินกิจกรรมด้านสังคมสงเคราะห์อย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านการศึกษา การสาธารณสุข การช่วยเหลือผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส และผู้ประสบภัยพิบัติ รวมถึงการพัฒนาสาธารณูปโภคและ สาธารณประโยชน์ในพื้นที่วัดและชุมชน ตลอดจนการส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมแก่ประชาชน เพื่อให้ สามารถดำเนินชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาได้อย่างเหมาะสม

ผลการวิเคราะห์บทบาทดังกล่าวพบว่า การดำเนินงานด้านสังคมสงเคราะห์ของพระราช ภาวนาวชิรคุณ (จื่อ พนฺธมุตฺโต) มีลักษณะเป็นการบูรณาการระหว่างหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา กับการพัฒนาสังคมอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา ส่งผลให้เกิดความร่วมมือระหว่างวัด ชุมชน และหน่วยงานต่าง ๆ อันนำไปสู่การพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังสะท้อนบทบาทของพระสงฆ์ในฐานะผู้นำทางจิต วิญญาณและนักพัฒนาสังคมตามแนวพุทธศาสนาเชิงรุก