อิทธิบาท 4 : หลักธรรมนำการบริหารสถานศึกษาสู่ความสำเร็จ
คำสำคัญ:
อิทธิบาท 4 , การบริหารสถานศึกษา , ความสำเร็จบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนําเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้อิทธิบาท 4 กับการบริหารสถานศึกษาสู่ความสำเร็จตามพระพุทธศาสนาได้แสดงหลักแห่งการบริหารจัดการที่ก่อให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงาน อิทธิบาท 4 เป็นหลักธรรมนำไปสู่ความสำเร็จในการดำเนินกิจการต่าง ๆ รวมถึงด้านการบริหารการศึกษา ประกอบด้วย 1) ฉันทะ ความรัก พอใจในสิ่งที่มีอยู่หรือสิ่งที่ทำ 2) วิริยะ เป็นความขยันหมั่นเพียรในการดำเนินการให้บรรลุเป้าหมาย 3) จิตตะ เป็นความเอาใจใส่พร้อมที่จะรับผิดชอบต่อผลที่จะเกิดขึ้น และ 4) วิมังสา เป็นการหมั่นตรวจตราหาเหตุผลเพื่อแก้ไขโดยใช้ปัญญา สถานศึกษามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเยาวชนของประเทศ จึงต้องมีการบูรณาการในการบริหารโดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเข้ามาให้เกิดความสมดุลในการขับเคลื่อนไปสู่ความสำเร็จตามที่มุ่งหวัง
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จันทรานี สงวนนาม. (2553). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารสถานศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). บุ๊คพอยท์.
ณัฏฐพันธ์ เขจรนันท์. (2555). การจัดการเชิงกลยุทธ์. ซีเอ็ดยูเคชัน.
ธีระ รุญเจริญ. (2553). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษา ยุคปฏิรูปการศึกษาเพื่อปฏิรูปรอบ 2 และประเมินภายนอกรอบ 3. ข้าวฟ่าง.
ปรัชญา เวสารัชช์. (2554). หลักการจัดการศึกษา. ภาพพิมพ์.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต). (2546). พุทธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 10). โรงพิมพ์ บริษัทสหธรรมิก จำกัด.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต). (2547). พุทธธรรม (ฉบับเดิม) (พิมพ์ครั้งที่ 11). โรงพิมพ์ บริษัทสหธรรมิก จำกัด.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต). (2548). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 13). บริษัท เอส.อาร์ พริ้นติ้งแมส โปรดักส์ จำกัด.
พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2551). คนสำราญงานสำเร็จ. อมรินทร์.
พระโฆษิต โฆสิตธมฺโม. (2564). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อการบริหารองค์การสู่ความสำเร็จ. วารสารธรรมวัตร, 3(1), 47.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิชัย ตันศิริ. (2547). วัฒนธรรมการเมืองและการปฏิรูป (พิมพ์ครั้งที่ 2). สถาบันนโยบายศึกษา.
วีระพงศ์ เกียรติไพรยศ. (2562). อิทธิบาทธรรมกับการบริหารองค์การ. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 2(1), 56–62.
สมคิด บางโม. (2561). องค์การและการจัดการ. บริษัทวิทยพัฒน์.
สมยศ นาวีการ. (2545). การบริหารและพฤติกรรมองค์การ (พิมพ์ครั้งที่ 3). บรรณกิจ 1991.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). การดําเนินงานตามยุทธศาสตร์ปฏิรูปการศึกษา. โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2546). ระบบการประกันคุณภาพการศึกษาตามเจตนารมณของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. พิมพ์ดี.
สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2558). หลักการ ทฤษฎีและนวัตกรรมการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
โสภณ บัวจันทร์. (2562). การนำหลักอิทธิบาทธรรมไปประยุกต์ใช้ในการเรียนของนิสิต วิทยาลัยสงฆ์สุราษฎร์ธานี. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 3(2), 32 -33.
Good, V. (1973). Dictionary of education. McGraw Hill.
Jones, G. N. (1969). Planned organizational change: A study in change dynamics. Frederick a Praeger.
Koontz, H., & O'Donnell, C. (2001). Essentials of management (3rd ed.). TATA.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
