แนวทางการพัฒนาชุมชนต้นแบบ บนฐานชุมชนดีพอ เพื่อการแสวงหาคำตอบของชีวิต กรณีศึกษา บ้านหนองยางคำ หมู่ที่ 13 ตำบลกองนาง อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ เกี่ยวข้องกับปัญหาในการดำเนินชีวิตในชุมชนและแนวทางในการพึ่งพาตนเองของชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา แนวทางการพัฒนาชุมชนต้นแบบในการแสวงหาคำตอบชีวิต และนำกระบวนการที่ได้สร้างชุดความรู้ในการพัฒนา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ จากการศึกษาเอกสาร ข้อมูลการวิจัยจากผู้นำทางศาสนา การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลจำนวน 40 ท่าน รวมทั้งการสังเกตแบบมีส่วนร่วม  ผลการศึกษาและการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า เกิดกระบวนการในการร่วมมือของชาวบ้านในชุมชน ด้วยการจัดการองค์ความรู้ชุมชนท้องถิ่น จากต้นทุนศรัทธาเดิม(อัตลักษณ์ของชุมชนที่เป็นหนึ่งเดียวของชุมชน ที่เกิดความอัศจรรย์ แสดงปาฏิหาริย์ จนชาวบ้านให้ความเคารพและศรัทธา สำหรับบ้านหนองยางคำ มี 6 สิ่งนั่นคือ หลวงพ่ออินทร์แปลง หนองเลิงแข้     นกกระยางคำ ฆ้องดัง ใบโพธิ์หอม และเจดีย์เก่าคู่วัดยุคล้านช้าง)  นำมา สร้างเป็นจินตนาการทางสังคมของชุมชน ในการขับเคลื่อนโครงการ และกิจกรรม โดยกระบวนการสร้างการรับรู้แก่ชุมชน ชุมชนเกิดการยอมรับและแสดงความเป็นเจ้าของในกิจกรรมที่ทำร่วมกัน ชุมชนเกิดจิตสำนึกในการเข้าร่วมกิจกรรมผู้เข้าร่วมเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ชุมชนเกิดความสามารถในการหาคำตอบในการจัดการปัญหาชีวิตในชุมชนได้ ด้วยการบูรณาการด้านพุทธนวัตกรรมสู่การดำรงชีวิต มีการพัฒนาตัวเอง ครอบครัวและชุมชนมีความรู้และคุณธรรมเป็นภูมิคุ้มกัน การพัฒนาอาชีพในครัวเรือนด้วยสัมมาชีพ การอยู่อาศัยตามหลักพุทธศาสนิกชน การมีเบญจศีล เบญจธรรม นำมาซึ่งความมีเมตตากรุณา เอื้ออารี            เกิดจิตวิญญาณในการอุทิศแรงกายแรงใจ เสียสละ ให้ความร่วมมือร่วมใจในการพัฒนาสิ่งที่เป็นปัจจัยในการแสวงหาคำตอบคือ การสร้างแรงยึดเหนี่ยวทางจิตใจ นั่นคือวัดจำปาทอง จึงเป็นศูนย์กลางของการพัฒนาการเรียนรู้ มีผู้นำที่เป็นพระสงฆ์ เป็นองค์ถ่ายทอดองค์ความรู้ชุมชนท้องถิ่น เป็นผู้นำในการเก็บรวบรวมและสร้างระบบการตรวจสอบการทำงานของชุมชน ที่ทุกคนสามารถสอบถามเกี่ยวกับการพัฒนาชุมชน ลำดับภูมิปัญญา วัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น นั่นคือต้นทุนศรัทธาเดิม การนำหลักการทรงงาน 27 ประการของรัชกาลที่ 9 ผสานหลักธรรมคำสอน
องค์สัมมาสัมพุทธเจ้า ช่วยผลักดันการพัฒนาให้ก้าวหน้าได้อย่างรวดเร็ว สามารถแสวงหาคำตอบต่อปัญหาชีวิตได้ทุกข้อ ดังนั้นบ้านหนองยางคำ เรียกได้ว่าดีพอที่จะเป็นศูนย์กลางของการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น ดีพอที่จะทำงานร่วมกับคนในชุมชนได้เป็นอย่างดี ดีพอที่จะรักษานบธรรมเนียม ประเพณีวัฒนธรรมให้สืบต่อไปและถ่ายทอดสู่ลูกหลาน ดีพอที่จะเข้าใจทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนได้เป็นอย่างดี ดีพอที่จะสร้างความสัมพันธ์กับคน กับวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี และกับทรัพยากรในชุมชนได้อย่างดีเลิศ