การพัฒนาทักษะการเห็นคุณค่าตนเองเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัลในยุคภัยไซเบอร์

ผู้แต่ง

  • ศศิวิมล คงเมือง วิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยพายัพ

คำสำคัญ:

การเห็นคุณค่าตนเอง, ความฉลาดทางดิจิทัล , ภัยไซเบอร์

บทคัดย่อ

          การเห็นคุณค่าตนเอง (Self-Esteem) นั้นเป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญในการสร้างเสริมทักษะการเรียนรู้อารมณ์ทางสังคม (Social and Emotional Learning) ตลอดจนทักษะชีวิตที่มีความจำเป็นสำหรับเยาวชนในระดับอุดมศึกษาในสังคมยุคดิจิทัลดิสรัปชั่น (Digital Disruption) เนื่องด้วยเยาวชนกลุ่มนี้เป็นวัยหัวเลี้ยวหัวต่อที่อยู่ในพลวัตของชีวิตที่กำลังขับเคลื่อนจากวัยรุ่นสู่วัยผู้ใหญ่ตอนต้น หรือวัยเริ่มต้นชีวิตการทำงานที่ต้องอาศัยทั้งความรู้ทางวิชาชีพผสมผสานกับทักษะชีวิตที่เหมาะสม อันจะนำมาซึ่งการประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพ และการดำเนินชีวิตอย่างมีความสุขตามทำนองคลองธรรมที่ดีงาม อนึ่ง บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนวรรณกรรมและรวบรวมแนวทางในการพัฒนาทักษะการเห็นคุณค่าตนเองในเชิงจิตวิทยาสำหรับสังคมยุคดิจิทัลดิสรัปชั่นช่วง พ.ศ.2560 ถึงปัจจุบัน เพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์บนสังคมโลกดิจิทัลของเยาวชนระดับอุดมศึกษา เพราะทักษะการเห็นคุณค่าตนเองและการเข้าใจตนเองนั้นเป็นเกราะป้องกันทางใจอันเข้มแข็งที่จะทำให้บุคคลตระหนักรู้เท่าทันภยันอันตรายหรือสิ่งล่อลวงต่าง ๆ มีความยับยั้งชั่งใจ เคารพตนเองและผู้อื่น  และสามารถปรับตัวได้ดีเมื่อต้องเผชิญกับปัญหาที่มาในรูปแบบของอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (Cyber Crimes) ในลักษณะต่าง ๆ ซึ่งจากการทบทวนวรรณกรรมแล้วนั้นสามารถสรุปแนวทางในการพัฒนาทักษะการเห็นคุณค่าตนเองเพื่อรู้เท่าทันภัยไซเบอร์สำหรับเยาวชนในสังคมยุคดิจิทัลดิสรัปชั่นได้หลากหลายแนวทาง โดยแต่ละแนวปฏิบัตินั้นจะเริ่มต้นจากการมองโลกในแง่บวก การมีกรอบคิดแบบเติบโต และการให้คุณค่าของความเป็นมนุษย์

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). แผนพัฒนางานแนะแนวประจำปี พ.ศ. 2566-2570.

กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี. (2567). เตือนภัยไซเบอร์. https://tcsd.cib.go.th/mainarticles/เตือนภัยไซเบอร์.

เชาวลิต ศรีเสริม, ทัศนา ทวีกูล และ พัชรินทร์ นินทจันทร์. (2564). การเห็นคุณค่าในตนเอง ทัศนคติต่อพฤติกรรมรังแกกันผ่านโลกไซเบอร์และพฤติกรรมรังแกกันผ่านโลกไซเบอร์ในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 35(1), 112-127. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JPNMH/issue/view/17293

ธีรวัฒน์ รูปเหลี่ยม. (2560). การพัฒนาโปรแกรมเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัลของนักเรียนระดับประถมศึกษา. [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

นงลักษณ์ เขียนงาม. (2566). แนะแนวและการให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยา. โอเอส ปรินติ้ง เฮาส์.

นิตยา นาคอินทร์. (2564). 8 ทักษะ “ความฉลาดทางดิจิทัล” ของนักศึกษาวิชาชีพครูสู่ความเป็นพลเมือง 4.0. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 14(1), 1-12. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/crrugds_ejournal/issue/view/16836

นงนุช โรจนเลิศ. (2533). การศึกษาตัวแปรในความสามารถควบคุมตนเองสำหรับผู้เรียนวัยทีน. [วิทยานิพนธ์ การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พนม คลี่ฉายา. (2559). การใช้งาน ความเสี่ยง การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล และแนวทางการสอนเพื่อการรู้เท่าทันสื่อ ดิจิทัล สำหรับนักเรียนมัธยมในประเทศไทย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

พิชฌ์นิพัทธ์ วิชัยโน และภานรินทร์ นํ้าเพชร.(2566). ผู้หญิงในโลกดิจิทัลกับสื่อไม่ปลอดภัย: มุมมองทางประชากรและสังคม. วารสารประชากรศาสตร์. 39(1), 19-36. http://www.cps.chula.ac.th/newcps/journal.php

สวพร จันทรสกุล. (2561). การพูดให้ประสบความสำเร็จ. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

สถาบันพระปกเกล้า.(2562). องค์ประกอบ ทักษะ และตัวชี้วัดความฉลาดในการใช้เทคโนโลยี. https://kpi.ac.th/

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส). (2566). 10 อันดับภัยไซเบอร์ที่เยาวชนไทยตกเป็นเหยื่อมากที่สุดใน พ.ศ. 2566. https://www.thairath.co.th/lifestyle/life/2750387

Ahmad, N. and Tekke, M. (2015). Rediscovering Rogers’s self-theory and personality. Journal of Education, Health and Community Psychology, 4(3), 27-36. https://journal.uad.ac.id/index.php/Psychology/issue/view/291

Bibi, H., Khan, S. A., & Farooq, U. (2023). Psychological Factors of Academic Achievement: Focusing on Self-efficacy and Locus of Control among Undergraduate Students. Journal of Contemporary Trends and Issues in Education, 3(1), 149-168. https://jctie.tread.com.pk/index.php/JCTIE/issue/view/sum2023

DQ Institute. (2023). Digital intelligence. Retrieved November 7, 2024 from https://www.dqinstitute.org/global-standards/#DQ-Global-Standards

Dweck, C. S. (2012). Mindset: How you can fulfil your potential. Constable & Robinson.

Greenberg, R., & Gold, R. (1994). Self-Esteem. Retrieved December 9, 2024 from https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/self-esteem.

Hobbs, R. (2011). Digital and media literacy: Connecting culture and classroom. Corwin.

Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online readings in psychology and culture, 2(1), 8. https://scholarworks.gvsu.edu/orpc/vol2/iss1/8/

Mahon, C. M. (2019). The psychology of social media. Routledge.

McLeod, S. (2024). Maslow's hierarchy of needs. Retrieved December 9, 2024 from https://www.simplypsychology.org/maslow.html

Rosenberg, M. J. and Hovland, C. I. (1960) Cognitive, Affective and Behavioral Components of Attitudes. In: Rosenberg, M. J. and Hovland, C. I., Eds., Attitude Organization and Change: An Analysis of Consistency among Attitude Components. Yale University Press, New Haven.

Suriyabandara, V. S. (2017). An analysis of the attitude towards cyberbullying and cyber victimization among university students of Sri Lanka. World Journal of Social Science, 4(2), 18–31. https://www.sciedupress.com/journal/index.php/wjss/issue/view/545

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

01/13/2026

รูปแบบการอ้างอิง

คงเมือง ศ. . (2026). การพัฒนาทักษะการเห็นคุณค่าตนเองเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัลในยุคภัยไซเบอร์. วารสารครุศาสตร์ ราชภัฏเชียงใหม่, 5(1), 1–17. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/cmredujo/article/view/6563

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ