รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะการสอนเชิงรุกที่ใช้ AI เป็นฐาน ของบุคลากรทางการศึกษาคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยเอกชนระดับอุดมศึกษาในยุคดิจิทัล
คำสำคัญ:
การเสริมสร้างสมรรถนะ, การสอนเชิงรุก, ปัญญาประดิษฐ์บทคัดย่อ
ารวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดของสมรรถนะการสอนเชิงรุกที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นฐานของบุคลากรทางการศึกษาคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2) พัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะดังกล่าว และ 3) นำเสนอแนวทางเชิงยุทธศาสตร์ในการเสริมสร้างสมรรถนะให้เหมาะสมกับบริบทวิทยาลัยเอกชนระดับอุดมศึกษา การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงพัฒนาโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดโดยการวิเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ การพัฒนาและตรวจสอบรูปแบบด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างบุคลากรทางการศึกษาคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพ จำนวน 380 คน และการสังเคราะห์แนวทางเชิงยุทธศาสตร์ด้วยการสนทนากลุ่ม เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สมรรถนะการสอนเชิงรุกที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นฐานประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ สมรรถนะการออกแบบการสอนเชิงรุกด้วย AI สมรรถนะการอำนวยความสะดวกและการประเมินผลด้วย AI และสมรรถนะด้านจริยธรรมและความรู้เท่าทัน AI 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในเกณฑ์ดี โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้องของโมเดลผ่านเกณฑ์มาตรฐาน (χ²/df = 1.87, CFI = .96, TLI = .95, RMSEA = .048) และ 3) แนวทางเชิงยุทธศาสตร์ในการเสริมสร้างสมรรถนะประกอบด้วยการพัฒนาศักยภาพบุคลากร การพัฒนาระบบสนับสนุนการใช้ AI เพื่อการเรียนรู้ และการกำกับดูแลด้านจริยธรรมในการใช้ AI ทางการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
ณัฐกานต์ พึ่งกุศล. (2025). การบริหารหลักสูตรการครุศาสตรบัณฑิตในยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI). วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(3), 582–593.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์. (2564). การพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลรายวิชาเศรษฐศาสตร์ธุรกิจโดยใช้ รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานสำหรับผู้เรียนระดับปริญญาตรีคณะบริหาร ธุรกิจ.วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 4(2), 427–442.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์. (2566ก). การบริหารงานวิชาการเพื่อการพัฒนาการสอนออนไลน์วิชา นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา ด้วยเทคนิคการเรียนรู้ร่วมกัน สำหรับ บัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนในประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์, 6(6), 3011–3028.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์. (2566ข). นวัตกรรมทางการศึกษา สื่อการเรียนรู้เรื่องระบบสุริยะบน ระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์ด้วยเทคโนโลยีความจริงเสริม. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 3(2), 159–168.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์. (2566ค). นวัตกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้โปรแกรมโลก เสมือนจริง (Metaverse) ร่วมกับเทคนิคห้องเรียนกลับด้าน เรื่องพัฒนาการของไทยสมัย รัตนโกสินทร์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลเมืองขลุง 1 (บุรวิทยา คาร). วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 4(3), 1–12.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์, จุฬารัตน์ นิรันดร, ชาญวิทย์ อิสรลาม, สุนทร คำสาย, และมนัสนันท์ เหมชาติลือ ชัย. (2566). นวัตกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบโมไบล์เลิร์นนิงเรื่อง แหล่งโบราณสถานบริเวณเมืองเก่าจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ของนักเรียนระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสตรีวิทยาโดยใช้โปรแกรมโลกเสมือนจริง (Metaverse). วารสารวิชาการอยุธยาศึกษา, 15(1), 119–133.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์, สมบัติ แก่งเพ็ง, และปภัสบุตร, พ. (2026). Examining the Relationship between AI Competency and AI Awareness among Graduate-Level Instructors
in Private Higher Education Institutions in Thailand. Journal of Education and Learning Reviews, 3(1), e2551. https://doi.org/10.60027/jelr.2026.e2551
ทวีโชค เหรียญไกร. (2025). การบูรณาการหลักอริยสัจ 4 และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการ ออกแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาเพื่อยกระดับสมรรถนะวิชาชีพครู. วารสารสังคมพัฒนา ศาสตร์, 8(8), 138–148.
ธัญญพัทธ์ ศักดิ์บุญญารัตน์, มาริษา เทศปลื้ม, ซิธิวา โวร์บุญมา, ชัยยศ ชาวระนอง, และลือศักดิ์ มาตร พรหม. (2025). ผลการพัฒนาสมรรถนะการสร้างสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลโดยใช้เครื่องมือ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของครูผู้สอนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานด้วยกระบวนการคิดเชิง ออกแบบ. ใน The 15 th Benjamit National and International Conference (น. 189–
.
นพวรรณ ทะวะลัย และพัชรีญา กระดม. (2025). นวัตกรรม AI กับการเสริมสร้างการเรียนรู้ร่วมกันใน ห้องเรียนยุคใหม่. วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์, 1(6), 18–27.
พระเจษฎา บุญมาทัศ. (2025). การบูรณาการปัญญาประดิษฐ์กับหลักไตรสิกขาในการบริหาร การศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารระบบนิเวศการเรียนรู้และปัญญา, 3(3), 1–18.
พระมหาจักรกฤษณ์ ปภสฺสโร (ฉวีวงศ์). (2025). การศึกษาเพื่อการพัฒนา: บทบาทของ AI ในการ พัฒนาทักษะและการเรียนรู้สู่ความยั่งยืน. วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์, 1(5), 25–32.
รติกร จงริดมะดัน. (2025). AI กับการพัฒนาวิธีการเรียนการสอนที่ตอบโจทย์ผู้เรียนในยุคสมัยใหม่. วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์, 1(4), 27–34.
วิชญาดา ศรีพันธ์. (2025). การพัฒนาทักษะครูผ่านนวัตกรรม AI เพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ.
วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์, 1(4), 1–9.
สิริภา สงคราม. (2025). การบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการจัดการ เรียนรู้เชิงรุก. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(2), 583–597.
อภิภัสร์ ปาสานะเก, สาลินี ลิขิตพัฒนะกุล, และชัยวัฒน์ ป้อมพิทักษ์. (2025). บทบาทศึกษานิเทศก์ใน ยุคปัญญาประดิษฐ์: การปรับตัวและการเสริมสร้างศักยภาพครู. วารสารมณีเชษฐาราม วัด จอมมณี, 8(1), 650–669.
Worapongpat, N. (2025a). Assessing Essential Needs for Developing AI Competencies
Among Local Administrative Personnel Toward Smart Local Communities in
Maha Sarakham Province. Journal of Academic and Research in Social Sciences,
(4), 56–68.
Worapongpat, N. (2025b). The Influence of Artificial Intelligence Technology
Utilization and Personnel’s Knowledge and Competency in AI.2 Applications
on Work Performance in Local Administrative Organizations: A Case Study of
Maha Sarakham Province. Nakhon Ratchasima Journal of Humanities and Social
Sciences, 1(5), 72–93.
Worapongpat, N., Dookarn, S., Boonmee, K., Thavisin , N., & Chanphong , S. (2025). The Mindfulness in the Use of Artificial Intelligence (AI).3 and Its Impact on Learning for Graduate Students at Private Universities in Thailand. Journal of
Intellect Education, 4(1), 97–109.
Worapongpat, N., Kangpheng, S., & Bhasabutr, P. (2026). Examining the Relationship between AI.8. Competency and AI Awareness among Graduate-Level Instructors in Private Higher Education Institutions in Thailand. Journal of Education and Learning Reviews, 3(1), e2551.
Worapongpat, N. (2026a). A Structural Equation Model of Artificial Intelligence Capability and Institutional Sustainability Performance under the ESG Framework in Private Higher Education Institutions in Thailand. Lanna Academic Journal of Social Science, 3(1), 48–62.
Worapongpat, N. (2026b). The Evolution of AI-Driven Marketing (2025–2026): Shifting from Instrumental Application to Ecosystemic Brand Value: From Marketing 2025 to 2026: A Comparative Analysis of Artificial Intelligence in Brand Value Creation and Consumer Engagement. Journal of Innovative Interdisciplinary Science, 4(1), 1–14.
Ziyia, J., Wongkumchai, T., Soprakana, C., & Worapongpat, N. (2024). Assessing the Role of AI-Powered Chatbots in Improving Customer Experience in Pharmaceutical
E-Commerce Businesses in Beijing. RMUTT Global Business Accounting and Finance Review (GBAFR), 8(1), 31–48.
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยธรรมศึกษา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.