ผู้นำสุขภาวะทางปัญญา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน

ผู้แต่ง

  • อิทธิศักดิ์ เลอยศพรชัย บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • เมธา หริมเทพาธิป บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

คำสำคัญ:

สุขภาวะทางปัญญา, ผู้นำสุขภาวะทางปัญญา, วิเคราะห์, วิจักษ์, วิธาน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องผู้นำสุขภาวะทางปัญญา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธานแนวคิดผู้นำสุขภาวะทางปัญญา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเชิงปรัชญา อาศัยการวิเคราะห์เอกสาร การตีความเชิงแนวคิด และการสังเคราะห์องค์ความรู้จากแนวคิดภาวะผู้นำ สุขภาวะทางปัญญา และพุทธปรัชญาที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า ผู้นำสุขภาวะทางปัญญาเป็นภาวะผู้นำที่ตั้งอยู่บนฐานการพัฒนาภายในของมนุษย์ ประกอบด้วยการตระหนักรู้ตนเอง ปัญญาเชิงคุณธรรม ความเมตตากรุณา การสร้างความหมายในการทำงาน และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ซึ่งช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจ แรงจูงใจภายใน และบรรยากาศองค์กรแห่งการเรียนรู้และความร่วมมือ ทั้งนี้ แนวทางเชิงวิธานเสนอการพัฒนาผู้นำผ่านการฝึกสติ การใคร่ครวญสะท้อนตน การบูรณาการคุณธรรมในกระบวนการบริหาร และการขับเคลื่อนองค์กรบนฐานความรับผิดชอบต่อสังคมเพื่อการพัฒนามนุษย์และองค์กรอย่างยั่งยืน

ประวัติผู้แต่ง

อิทธิศักดิ์ เลอยศพรชัย, บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

ปรีชญาดุษฎีบัณฑิต (ปรัชญาและจริยศาสตร์)

เอกสารอ้างอิง

ชิสา กันยาวิริยะ, เมธา หริมเทพาธิป, และกีรติ บุญเจือ. (2563). ภาวะผู้นำตามหลักพุทธปรัชญาเพื่อการพัฒนามนุษย์และสังคม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.

นงเยาว์ มงคลอิทธิเวช และคณะ. (2552). จิตตปัญญาศึกษา: การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลงภายใน. กรุงเทพฯ: โครงการจิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล.

ประเวศ วะสี. (2552). สุขภาวะองค์รวม: แนวคิดและการขับเคลื่อนสังคมสุขภาวะ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.

พระครูปลัดธรรมจริยวัฒน์, และสัมฤทธิ์ กางเพ็ง. (2557). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในองค์กรไทย. วารสารการบริหารและพัฒนา, 6(2), 45–60.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). ภาวะผู้นำ: ความสำคัญต่อการพัฒนาคนและสังคม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

รัตติกรณ์ จงวิศาล และคณะ. (2564). สุขภาวะทางปัญญาในองค์กรยุคใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Bass, B. M. (1985). Leadership and performance beyond expectations. New York: Free Press.

Burns, J. M. (1978). Leadership. New York: Harper & Row.

Chin-Yi Chen, & Li, C. I. (2013). Assessing the spiritual leadership effectiveness: The contribution of follower’s self-concept. Journal of Leadership Studies, 7(1), 6–20.

Covey, S. R. (2004). The 8th habit: From effectiveness to greatness. New York: Free Press.

Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 14(6), 693–727.

Gardner, W. L., Avolio, B. J., Luthans, F., May, D. R., & Walumbwa, F. O. (2005). “Can you see the real me?” A self-based model of authentic leader and follower development. The Leadership Quarterly, 16(3), 343–372.

Greenleaf, R. K. (2002). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness (25th anniversary ed.). New York: Paulist Press.

Ilies, R., Morgeson, F. P., & Nahrgang, J. D. (2005). Authentic leadership and eudaemonic well-being: Understanding leader–follower outcomes. The Leadership Quarterly, 16(3), 373–394.

Marques, J., Dhiman, S., & King, R. (2007). Spirituality in the workplace: What it is, why it matters, how to make it work for you. Fawnskin, CA: Personhood Press.

Reave, L. (2005). Spiritual values and practices related to leadership effectiveness. The Leadership Quarterly, 16(5), 655–687.

Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2016). Organizational behavior (16th ed.). Boston: Pearson.

Spears, L. C. (2004). Practicing servant-leadership. Leader to Leader, 34(1), 7–11.

Walumbwa, F. O., Avolio, B. J., Gardner, W. L., Wernsing, T. S., & Peterson, S. J. (2008). Authentic leadership: Development and validation of a theory-based measure. Journal of Management, 34(1), 89–126.

ไฟล์ประกอบ

เผยแพร่แล้ว

06/29/2026

รูปแบบการอ้างอิง

เลอยศพรชัย อ. ., & หริมเทพาธิป เ. . (2026). ผู้นำสุขภาวะทางปัญญา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 9(1), 75–86. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/dsr/article/view/10557