ทุนวัฒนธรรมอาหารเมืองตรัง : การเชื่อมโยงอัตลักษณ์ชุมชน สู่การท่องเที่ยวเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ

Thanawit Piandee; Benjawan Khunrit; Pattera Thongom

doi:10.60101/jla.2026.7.1.9969

Authors

Thanawit Piandee Department of Tourism and Tourist Guide, School of Tourism and Hospitality Management, Suan Dusit University, Trang Center
Benjawan Khunrit Faculty of Humanities and Social Sciences, Suan Dusit University, Trang Center
Pattera Thongom Department of Hotel and Lodging Business, Faculty of Humanities and Social Sciences, Ubon Ratchathani Rajabhat University.

DOI:

https://doi.org/10.60101/jla.2026.7.1.9969

Keywords:

gastronomy tourism, cultural capital, creative economy

Abstract

This article aims to 1) study and collect data of Trang's food cultural capital with potential for tourism promotion, and 2) propose guidelines for developing innovations from Trang's food cultural capital that can sustainably increase economic value. A qualitative research methodology was used, combining informal observation of consumer purchasing behavior, data collection of Trang's food cultural capital, and approaches to creating innovative food products. The population and sample consisted of government officials, academics with expertise in culture and tourism in Trang province, food and tourism business entrepreneur, and local communities representatives, totaling 30 people. An objective sampling method was used to select a sample group that could provide information relevant to the research and aligned with the research objectives. Key informants with knowledge and expertise in the research topic were identified. The research tools used were focus group discussions and collaborative critiques of innovative local food products that reflect the culture of Trang city and the data was analyzed by examining and verifying the reliability of the focus group discussion results using triangulation, followed by content analysis. The research findings indicate that Trang's food cultural capital has the potential to develop into food cultural tourism in 3 main dimensions: (1) Trang's food cultural heritage, (2) Trang's cultural identity and diversity, and (3) tourism experience potential. In terms of innovation development, it was found that it can be explained through the creative economy framework in 3 areas: (1) product innovation development, (2) tourism service and experience innovation, and (3) communication innovation, that reflects Trang's potential to develop community-based food tourism activities, moving from food products to multi-dimensional cultural experiences. This includes exploring culinary traditions and heritage, compiling stories connected to community life, and developing food innovations to create engaging food tourism experiences that meet tourist needs and generate sustainable income for the community.

References

กระทรวงวัฒนธรรม และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2565). รายงานการวิจัย เรื่อง โครงการศึกษาความต้องการของผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมไทย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กาญจนุรัตน์ ไมรินทร์ (2554). มาตรการทางภาษีเพื่อส่งเสริมทุนวัฒนธรรมไทย ศึกษาเฉพาะกรณีภาพยนตร์. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

กุลธิดา สมศรี. (2567). วัฒนธรรม เศรษฐกิจ soft power: บทบาทกระทรวงวัฒนธรรมในการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ ด้วย soft power. สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 10, 1-14.

ช่อพฤกษ์ ผิวกู่. (2560). แนวทางการพัฒนาทุนวัฒนธรรมนวัตกรรมสู่ Thailand 4.0. ใน รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการระดับชาติ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ครั้งที่ 4, หน้า 134 - 142. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.

ฐิญาภา เสถียรคมสรไกร และพิมพ์สิรี สุวรรณ. (2566). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกทางการท่องเที่ยวด้วยนวัตกรรม เพื่อการสร้างมูลค่าเพิ่มแก่ทรัพยากรท้องถิ่น. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(2), 411–432.

ดนัย เรียบสกุล. (2567). คุยกับรองศาสตราจารย์ ดร. ดนัย เรียบสกุล กับซอฟต์พาวเวอร์จากลวดลายผ้า: พลังแห่งศิลปวัฒนธรรมไทยบนเวทีโลก. https://www.creativethailand.org/article-read?article_id=34703

ทิพวัลย์ รามรง, ชัยรัตน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง, พรเทพ พัฒธนานุรักษ์ และสมจิตต์ ปาละกาศ. (2564). ศักยภาพอาหารท้องถิ่น ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวผ่านอาหารท้องถิ่น กรณีศึกษาจังหวัดตรัง เมืองคนช่างกิน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 47(2), 59-74.

บัญชา พจชมานะวงศ์, ยุวัฒน์ วุฒิเมธี และศรัณย์ รัตนสิทธิ์. (2562). การพัฒนารูปแบบเมืองแห่งอาหารการกินด้วยแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 5(2), 74-88.

สมศักดิ์ ศรีสันติสุข และยุทธศาสตร์ หน่อแก้ว. (2568). ทุนทางวัฒนธรรมกับการพัฒนาท้องถิ่น : แนวทางการจัดการระบบเศรษฐกิจชุมชนยุคปกติวิถีใหม่. วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 5(1), 42-60.

สิโรตม์ ภินันท์รัชต์ธร และคณะ. (2564). การวิจัยและพัฒนาเพื่อยกระดับพิพิธภัณฑ์วัดพระรูป จังหวัดสุพรรณบุรีให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตที่เหมาะสมกับสังคมไทยในศตวรรษที่ 21 (ปีที่ 1). สํานักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช).

สุเนตร ทวีถาวรสวัสดิ์, อนุชัย ถนอมสินรัตน์, สุปราณี ศิริสวัสดิ์ชัย และอารียา จุ้ยจำลอง. (2568). การพัฒนาทุนทางวัฒนธรรมอาหารของย่านกะดีจีนสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์. วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม, 24(1), 204-223.

สำนักงานจังหวัดตรัง. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดตรัง พ.ศ. 2566 – 2570 (ฉบับทบทวนประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569). สำนักงานจังหวัดตรัง กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด.

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดตรัง. (2568). ผู้ว่าจังหวัดตรังเปิดโครงการขับเคลื่อนจังหวัดตรังเมืองสร้างสรรค์ด้านอาหารสู่การเสนอเข้าร่วมเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ขององค์การยูเนสโก. https://trang.prd.go.th/th/content/ category/detail/id/33/iid/403083

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA). (2566). คู่มือการพัฒนาแผนงานการขับเคลื่อนเมืองสร้างสรรค์ ภายใต้โครงการวิจัยศึกษาแนวทางการพัฒนาเมืองสร้างสรรค์ด้วยมรดกทางวัฒนธรรม. https://api-creativecity.cea.or.th/ storages/about-us/1/files/1695108628262CreativeCity%20Manual% 20Final.pdf

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) (องค์การมหาชน). (2565). คู่มือแนวทางการพัฒนาขีดความสามารถ เครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโกร่วมกับ หน่วยงานภาคีขับเคลื่อนเมืองสร้างสรรค์. องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) (องค์การมหาชน).

อนุตรา อึ้งสุประเสริฐ และณัฐพร ศรีศิริรังสิมากุล. (2553). Bangkok City of Gastronomy. คิด Creative Thailand, 1(5), 14-19.

อารียา จุ้ยจำลอง. (2565). การพัฒนาอาหารจำลองเพื่อสื่อสารอัตลักษณ์อาหารพื้นบ้านของชุมชนบางกระดี่ กรุงเทพมหานคร. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 7(1), 100-112.

Galvez, J.C.P., Lopez-Guzman, T., Buiza, F.C., & Medina-Viruel, M.J. (2017). Gastronomy as an element of attraction in a tourist destination: the case of Lima, Peru. Journal of Ethnic Foods, 4, 254-261. https://doi.org/10.1016/j.jef.2017.11.002

Gogoski, R., & Cuculeski, V. (2019). Gastronomic tourism, creative economy and possibility for economic development. In Proceedings of the 13th Symposium with international participation “Novel Technologies and Economic Development”. University of Nis, Faculty of Technology, Leskovac, Serbia.

Horng, J.-S. & Tsai, C.-T. (2010). Government websites for promoting East Asian culinary tourism: A cross-national analysis. Tourism Management, 31, 74-85.

Howkins, J. (2009). The creative economy: How people make money from ideas (K. Wanichwirun, Trans.). Amarin Printing and Publishing.

Lenzerini, F. (2011). Intangible cultural heritage: The living culture of peoples. The European Journal of International Law, 22(1), 101–120.

Mak, A., Lumbers, M., Eves, A., & Chang, R. (2012). Factors influencing tourist food consumption. International Journal of Hospitality Management, 31(3), 928-936.

Shalini, D., & Duggal, S. (2015). A review on Food tourism quality and its associated forms around the world. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 4(2), 1-12.

Sormaz, U., Akmese, H., Gunes, Eda., & Aras, S. (2016). Gastronomy in Tourism, Procedia Economics and Finance, 39, 725 – 730.

Vanhonacker, F., Verbeke, W., Guerrero, L., Claret, A., Contel, M., Scalvedi, L., & Hersleth, M. (2010). How European consumers define the concept of traditional food: Evidence from a survey in six countries. Agribusiness, 26, 453–476.