การวิเคราะห์ศักยภาพและการออกแบบกลยุทธ์การพัฒนาการท่องเที่ยวเมืองรอง: กรณีศึกษา จังหวัดนครพนม
DOI:
https://doi.org/10.60101/jla.2026.7.1.10499คำสำคัญ:
เมืองรอง , นครพนม, กลยุทธ์การพัฒนาบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์องค์ประกอบของแหล่งท่องเที่ยวเมืองรอง จังหวัดนครพนม 2) วิเคราะห์ศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวเมืองรอง จังหวัดนครพนม 3) เสนอแนะกลยุทธ์การพัฒนาการท่องเที่ยวเมืองรอง จังหวัดนครพนม การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิเคราะห์เนื้อหาจากเอกสาร การลงพื้นที่สำรวจ และการสัมภาษณ์เชิงลึกผ่านแบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง ใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 20 คน จาก 5 ภาคส่วน ได้แก่ ภาครัฐ ภาคเอกชน ประชาชน ประชาสังคม และนักวิชาการ ผลการวิจัยพบว่า นครพนมมีศักยภาพในด้านการท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรม โดยแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ได้แก่ พระธาตุพนม การเข้าถึงพบว่าระบบขนส่งสาธารณะภายในจังหวัดยังไม่ครอบคลุม ด้านสิ่งอำนวยความสะดวกพบว่าห้องน้ำสาธารณะไม่ได้มาตรฐาน และการประชาสัมพันธ์ยังไม่ทั่วถึง ขณะที่โปรแกรมท่องเที่ยวและกิจกรรมยังไม่หลากหลาย การบริการเสริมกระจุกตัวในพื้นที่หลัก ขาดการดูแลด้านความปลอดภัยอย่างทั่วถึง สำหรับการวิเคราะห์ศักยภาพ พบว่า นครพนมมีจุดแข็งด้านการท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรม จุดอ่อนคือระบบขนส่งสาธารณะและสิ่งอำนวยความสะดวกยังไม่ครอบคลุม การประชาสัมพันธ์และการบูรณาการเส้นทางท่องเที่ยวขาดความชัดเจน โอกาสมาจากกระแสท่องเที่ยวเชิงศรัทธาและความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน ขณะที่ภัยคุกคามคือข้อจำกัดงบประมาณ การแข่งขันจากจังหวัดข้างเคียง พฤติกรรมนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลง และภาวะเศรษฐกิจโลก กลยุทธ์การพัฒนาการท่องเที่ยวจังหวัดนครพนม ได้แก่ การสร้างอัตลักษณ์ของจังหวัดในฐานะ “เมืองแห่งศรัทธาริมโขง” การสร้างความร่วมมือและการลงทุนแบบบูรณาการเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยวอย่างเป็นระบบ อาทิ การพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งให้ครอบคลุม ยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย พัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวและการประชาสัมพันธ์ ตลอดจนการพัฒนาศักยภาพบุคลากรและระบบบริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2567). แผนบูรณาการการท่องเที่ยวของเมืองหลักและเมืองน่าเที่ยว 55 จังหวัด. https://plan.rmutr.ac.th/wp-content/uploads/2024/07/rmutr_plan_PP_310724_01.pdf
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2569). สถานการณ์การท่องเที่ยวในประเทศ รายจังหวัด ปี 2568 (Domestic Tourism Statistics (Classify by region and province 2025). https://www.mots.go.th/news/category/808.
คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566 - 2570). กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
ฆัคนัมพร ศิริพัฒน์ และพภัสสรณ์ วรภัทร์ถิระกุล. (2564). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในจังหวัดนครพนม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(2), 66-81.
จินตนา สุริยะศรี. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออุปสงค์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 3(3), 67–83.
จิราภรณ์ พรหมเทพ, บุญธรรม ข่าขันมะณี, อัจฉริยา ทุมพานิชย์, อภิไทย แก้วจรัส และ ชลิดา ช่วยสุข. (2568). แนวทางในการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างสร้างสรรค์ เพื่อยกระดับจังหวัดนครพนมสู่เมืองหลักแห่งการพักผ่อน. วารสารสังคมศาสตร์ นิติรัฐศาสตร์, 9(2), 28–49.
นันตพร ศรีวิไล, ปิยกนิฏฐ์ โชติวนิช, และจาตุรงค์ ศรีวงษ์วรรณะ. (2556). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเลือกมาท่องเที่ยว จังหวัดนครพนม. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาการจัดการ มข., 6(2), 91-106.
ประกาศเรื่อง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570). (2565, 1 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง. หน้า 1-149.
ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2566 - 2580) (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม). (2566, 7 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 140 ตอนพิเศษ 51 ง. หน้า 1-338.
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 - 2570). (2565, 1 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง. หน้า 1-177.
พัดชา เศรษฐากา, กุลวดี แก้วก่า, มยูรกาญจน์ เดชกุญชร, ลักษณาวดี ทรายขาว, กรรณิการ์ ถนอมสิทธิ์, ธัญลักษณ์ เมืองโคตร, เปรมฤดี จิตรเกื้อกูล, และบุษกร ครจำนงค์. (2568). การสร้างเส้นทางการท่องเที่ยวบนพื้นฐานทุนทางวัฒนธรรม ชุมชนข้าวเหนียวนครพนม. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 42(1), 208-224.
พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 757) พ.ศ. 2565, ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอน 69 ก, (6 พฤศจิกายน 2565).
มนตรี คำวัน และ คู่บุญ จารุมณี. (2560). โอกาสและความท้าทายของการพัฒนานครพนมเป็นเมืองท่องเที่ยวริมฝั่งแม่น้ำโขง. วารสารการเมืองการปกครอง, 7(3), 163-178.
ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580. (2561). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก. หน้า 1-70.
ศิริขวัญ วิเชียรเพลิศ. (2564). ข้อเสนอแนวทางการส่งเสริมท่องเที่ยวเมืองรองเพื่อการกระจายรายได้จากการท่องเที่ยว. สำนักงบประมาณของรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักงานจังหวัดนครพนม. (ม.ป.ป.). ข้อมูลทั่วไปจังหวัด. https://www2.nakhonphanom.go.th/content/general
สุภัทรา เขียวศรี, โอชัญญา บัวธรรม, นันทนา ลาภวิเศษชัย และลินจง โพชารี. (2568). แนวทางพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวชุมชนบ้านนาถ่อน อําเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม. วารสารวิชาการการบินการเดินทางและการบริการ, 4(1), 35-57.
อภิไทย แก้วจรัส, ชลิดา ช่วยสุข, จิราภรณ์ พรหมเทพ และอัจฉริยา ทุมพาณิชย์. (2567). การศึกษาพฤติกรรมนักท่องเที่ยวชาวไทยที่มีต่อการท่องเที่ยวมูเตลูของจังหวัดนครพนม. วิทยาการจัดการวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 5(2). 1-16.
อรทัย มูลคำ และ ชวลีย์ ณ ถลาง. (2563). การศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดนครพนม. วารสารสังคมศาสตร์, 9(1), 117–130.
Buhalis, D. (2000). Marketing the competitive destination of the future. University of Westminster.
Collier, A., & Harraway, S. (1997). Principle of tourism. Longman.
Cooper, C., & Boniface, B. G. (1998). Geography of travel and tourism. Butterworth Heinemann.
Pongtanee, P., & Choibamroong, T. (2025). Architectural and cultural influences on Thai tourists’ revisit intentions: A case study of Koh Perd fishing village, Chanthaburi, Thailand. Tourism and Hospitality, 6(5), 228. https://doi.org/10.3390/tourhosp6050228
Puyt, R.W., Lie, F. B., & Wilderom, C. P. M. (2023). The origins of SWOT analysis. Long Range Planning, 56(3), 1-24. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2023.102315
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2, 49-60.
Tourism Western Australia. (2008). Five A’s of Tourism. http://www.tourism.wa.gov.au/jumpstartguide/pdf/Quickstart_ five%20A's%20of%20TourismLOW.pdf.
Weihrich, H. (1982). The TOWS matrix: A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15(2), 54-66. https://doi.org/10.1016/0024-6301(82)90120-0
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศิลปศาสตร์ มทร.ธัญบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
