แนวทางจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ต่อการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคอ้วนเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • บุญเลี้ยง ทุมทอง คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

คำสำคัญ:

ระบบนิเวศการเรียนรู้, โรคอ้วน, การเรียนรู้ยุคดิจิทัล, การส่งเสริมสุขภาพ

บทคัดย่อ

              บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอความสำคัญของระบบนิเวศการเรียนรู้ แนวทางการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคอ้วนในเด็กปฐมวัย และเพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ต่อการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคอ้วนเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล การดำเนินชีวิตของเด็กปฐมวัยในยุคปัจจุบันที่พร้อมไปด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ในชีวิตประจำวัน ปัจจัยระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัลคือ 1) ครอบครัวขาดเวลาคุณภาพที่ได้อยู่ร่วมกัน 2) การอบรมเลี้ยงดูที่เปลี่ยนแปลงไปคือ เน้นการใช้สื่อเทคโนโลยีดิจิทัลอบรมเลี้ยงดู  3) การเร่งเรียนเขียนอ่านที่เข้มข้นอย่างเป็นทางการ 4) ขาดการสร้างวินัยสำหรับเด็กปฐมวัย 5) ขาดโอกาสการได้ออกไปเล่นอิสระสัมผัสกับธรรมชาติสิ่งแวดล้อม และ 6) ขาดพื้นที่สภาพแวดล้อมที่เพียงพอแวดล้อมด้วยธรรมชาติรอบตัว

              ปัญหาโรคอ้วนในเด็กที่เพิ่มขึ้นสามารถลดได้หากสังคมให้ความสำคัญกับสาเหตุหลายองค์ประกอบที่ส่งผลต่อโรคอ้วนในเด็กปฐมวัย ซึ่งสามารถแก้ไขปัญหานี้ได้หากทำงานร่วมกันแบบสหสาขาวิชาชีพระหว่างผู้เชี่ยวชาญจากหลายสาขาเพื่อค้นหาแนวทางที่เหมาะสมมาปฏิบัติอย่างบูรณาการและต่อเนื่อง

              การประยุกต์ใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้ที่มีพื้นฐานมาจากความสนใจใคร่รู้ของบุคคล การสร้างความรู้เพื่อประกอบอาชีพตามสภาพที่ตั้งของแต่ละบุคคล รวมทั้งการสร้างสังคมร่วมกันตั้งแต่ระดับครอบครัวไปจนถึงระดับชุมชนที่จะทำให้ทุกคนมีความสุขได้ แนวทางในการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคอ้วนในเด็กปฐมวัยที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน และควรดำเนินการทั้งเชิงรับและเชิงรุก โดยมีการคัดกรองเบื้องต้น การซักประวัติอย่างละเอียดและตรวจสุขภาพเด็กปฐมวัยทุกคน การรณรงค์ให้ความรู้เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค การส่งเสริมกิจกรรมการออกกำลังกายหรือกิจกรรมการเล่นที่เหมาะสมตามช่วงวัย การให้ความรู้และสร้างความตระหนักให้แก่เด็ก พ่อแม่ ผู้ปกครอง และผู้ดูแลเพื่อการส่งเสริมสุขภาพอย่างยั่งยืนและป้องกันการเกิดโรคอ้วนในเด็กปฐมวัย นอกจากนี้หากพ่อแม่ ผู้ปกครองสามารถปฏิบัติตัวให้เป็นแบบอย่างที่ดีขณะอยู่ที่บ้าน ปัญหาโรคอ้วนต่างๆ ก็สามารถหลีกเลี่ยงได้ เพราะสิ่งที่เด็กเรียนรู้จากที่บ้าน ซึ่งการเรียนรู้พฤติกรรมต่าง ๆ จากครอบครัวมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของเด็กเมื่อเด็กต้องเลือกอาหารที่จะบริโภคนอกบ้านหรือที่ร้านอาหาร สามารถส่งผลทำให้เด็กปฐมวัยเป็นโรคอ้วนลดลงและนำไปสู่สังคมที่มีสุขภาพดีเมื่อเวลาผ่านไป

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรวิไล สุรินทร์ชมพู, อัจฉรา วรรธนานันต์ และกวิน บุญประโคน (2568). ธรรมชาติหายไป: ผลกระทบและวิธีการฟื้นฟูสำหรับเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล, Journal of Education and Innovation. 27(1), 337–352. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/ view/278316/187678

มธุสร ปลาโพธิ์. (2568). โรคอ้วนในเด็กปฐมวัย: ปัจจัยเสี่ยง ผลกระทบ และการส่งเสริมสุขภาพ. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล. 38(1), 1-16. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/vujournal/ article/view/260791/174652

นัฏฐ์ดนุช จรครบุรีธนาดุล, ทนง ทองภูเบศร์ และชินวงศ์ ศรีงาม. (2567). วินัยเชิงบวกของเด็กปฐมวัยสู่การเรียนรู้บนฐานวิถีชีวิตใหม่. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 35(1), 1–16. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edubuu/article/view/264673

ประไพพิศ สิงหเสม, ศักรินทร์ สุรรณเวหา และอติญาณ์ ศรเกษตริน. (2560). การส่งเสริมโภชนาการในเด็กวัยก่อนเรียน. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(3), 226-235. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/102092/79009

พิมพาภรณ์ กลิ่นกลั่น. (2563). การพยาบาลเด็กและวัยรุ่น. สมาร์ทโคตรติ้งแอนด์เซอร์วิส จำกัด.

สถาบันการส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). การแถลงข่าวผลการประเมิน PISA 2022. https://pisathailand.ipst.ac.th/news-21/

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567, 10 สิงหาคม). ก้าวต่อไปกับการจัดการปัญหาโรคอ้วนในเด็กไทย. https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/03/Report-File-618.pdf

สุนีย์ สหัสโพธิ์. (2564). โภชนบำบัด. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2568, 5 เมษายน). เด็กไทยกิจกรรมทางกายน้อย แนะคนกรุงหมั่นดูแลสุขภาพ. https://www.thaihealth.or.th/เด็กไทยกิจกรรมทางกายน้อย/

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2566). คู่มือดำเนินงานโครงการ “อย่าปล่อยให้เด็กอ้วน New Normal”. ห้างหุ้นส่วนจำกัด ทริปเปิล ดี เทรดดิ้ง แอนด์ พริ้นติ้ง (สำนักงานใหญ่).

สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567, 31 ตุลาคม). รายงานประจำปีสำนักโภชนาการ 2567. https://nutrition2.anamai.moph. go.th/th/annualreport

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานการศึกษารูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0. บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.

เสกสรร มาตวังแสง. (2567). อุปนิสัย “พอเพียง” เริ่มต้นสร้างตั้งแต่เด็กปฐมวัย. วารสารรามคำแหง ฉบับคณะศึกษาศาสตร์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 5(2), 1-14. https://so18.tci-thaijo.org/index.php/RUEDU/article/view/676/401

อติญาณ์ ศรเกษตริน, อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, วรวุฒิ แสงทอง, วรรณิศา เขียวเพชร, และกรองกาญจน์ ทีฆายุวัฒนะ. (2565). ประสิทธิผลของแอปพลิเคชัน Caloric ต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารและน้ำหนักตัวสำหรับนักศึกษาที่มีภาวะน้ำหนักเกิน วิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 5(2), 52-62. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jhri/ article/view/257351/177714

อรพร ดำรงวงศ์ศิริ. (2566). Childhood obesity: A comprehensive approach and management: การดูแลรักษาโรคอ้วนในเด็ก. ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.

Balasundaram, P., & Krishna, S. (2023). Obesity effects on child health. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34033375/

Bozkurt, A., & Sharma, R. C. (2020). Emergency remote teaching in a time of global crisis due to CoronaVirus pandemic. Asian Journal of Distance Education, 15(1), i–vi. https://asianjde.com/ojs/index.php/AsianJDE/article/view/447

Centers for Disease Control and Prevention. (2026, March 23). Preventing childhood obesity: 6 things families can do. https://www.cdc.gov/obesity/family-action/index.html

Hong, Y. H. (2024). Suggestions for the management of pediatric obesity in Korea. Journal of the Korean Medical Association, 67(5), 306–311. https://doi.org/10.5124/jkma.2024.67.5.306

World Health Organization. (n.d.). Malnutrition in children. https://www.who.int/data/nutrition/nlis/info/malnutrition-in-children

World Health Organization. (2023). WHO acceleration plan to stop obesity. https://www.who.int/publications/i/item/9789240075634

World Health Organization. (2025, December 8). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

09/30/2026

รูปแบบการอ้างอิง

ทุมทอง บ. (2026). แนวทางจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ต่อการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันการเกิดโรคอ้วนเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ ราชภัฏเชียงใหม่, 5(4), 29–41. สืบค้น จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/cmredujo/article/view/10770

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ