การสร้างและพัฒนาชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอดเพื่อพัฒนาผลการเรียนรู้และความคิดรวบยอดด้านวรรณคดีไทยสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่
คำสำคัญ:
ชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐาน , กระบวนการสร้างความคิดรวบยอด , ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ , ความคิดรวบยอดด้านวรรณคดีไทยบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ เป็นวิจัยรูปแบบวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา (R&D) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและพัฒนาชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด เพื่อพัฒนาผลการเรียนรู้และความคิดรวบยอดด้านวรรณคดีไทย 2) ศึกษาผลการเรียนรู้และความคิดรวบยอดด้านวรรณคดีไทย และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 หลังเรียนรู้ด้วยชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนสันกำแพง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 1 ห้องเรียน รวม 30 คน ได้มาโดยการเลือกตัวอย่างแบบกลุ่ม โดยใช้เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ 1) ชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด 2) แบบประเมินความเหมาะสมของชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด 3) แบบทดสอบวัดความรู้ด้านวรรณคดีไทย แบบปรนัยเลือกตอบ 4) แบบทดสอบวัดทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และเกณฑ์การประเมินการให้คะแนนแบบรูบริคส์ 5) แบบทดสอบวัดความคิดรวบยอดด้านวรรณคดีไทยและเกณฑ์การประเมินการให้คะแนนแบบรูบริคส์ และ 6) แบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ฐานนิยม ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์การแปรผัน E1/E2 t-test (One Sample Test for Mean) และ Z-test (One Sample Test for Proportion)
ผลการวิจัย พบว่า 1) ชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด ชุดที่ 1 หัวใจชายหนุ่ม และชุดที่ 2 ทุกข์ของชาวนาในบทกวี ผลการหาประสิทธิภาพเชิงเหตุผลของชุดการเรียนรู้ฯ ในด้านองค์ประกอบ กิจกรรม เนื้อหา สื่อการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล ภาพรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด และผลการหาประสิทธิภาพเชิงประจักษ์ E1/E2 เท่ากับ 75.63/75.11 มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 75/75 2) ผลการเรียนรู้ของผู้เรียนหลังจัดการเรียนรู้ด้วยชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด ทดสอบเชิงสถิติ t-test พบว่า นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 มีความรู้ด้านวรรณคดีไทยสูงขึ้นร้อยละ 60 ของคะแนนเต็ม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และ Z–test ด้านทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ นักเรียนมากกว่าร้อยละ 60 ของนักเรียนทั้งหมดอยู่ในระดับดีขึ้นไป อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 3) ความคิดรวบยอดด้านวรรณคดีไทย จากผลการทดสอบเชิงสถิติ Z–test พบว่า นักเรียนมากกว่าร้อยละ 60 ของนักเรียนทั้งหมดอยู่ในระดับดีขึ้นไปอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 4) ความพึงพอใจของนักเรียนหลังเรียนรู้ด้วยชุดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับกระบวนการสร้างความคิดรวบยอดอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย () 4.67 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) 0.10
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กัญญาณัฐ สุริยะ, วทัญญู ขลิบเงิน และพิชญา สกุลวิทย์. (2564). การพัฒนาชุดการสอนเรื่องการแต่งคำประพันธ์ประเภทโคลงสี่สุภาพสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนม่วงไข่พิทยาคม. วารสารพัฒนาทักษะทางวิชาการอย่างยั่งยืน, 3(2), 14–25.
กิตติพงษ์ สมนัส และเตชาเมธ เพียรชนะ. (2564). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการอ่านเพื่อความเข้าใจโดยใช้แผนผังมโนทัศน์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1), 220–230.
จิราภรณ์ หนูสวัสดิ์. (2564). หลักการของผังมโนทัศน์ (Principle of concept mapping). https://bsru.net/หลักการของผังมโนทัศน์-principle/
ครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2566). Bloom’s taxonomy of learning. https://www.edu.chula.ac.th/
ชนสิทธิ์ สิทธิ์สูงเนิน และเอกสิทธิ์ ชนินทรภูมิ. (2564). การพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้กิจกรรมเป็นฐานเพื่อส่งเสริมความสามารถในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ของนักศึกษาครู. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 11(2), 38–48.
ณัฏฐพงศ์ ลำภูทอง. (2565). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงวิพากษ์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(3), 283–295.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ ครั้งที่ 21). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิตยา พิชไพเราะ. (2564). การพัฒนาชุดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านวิเคราะห์ร่วมคิดด้วยเทคนิค SQ4R กับเทคนิค KWL PLUS สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏไพรพรรณี.
ธนิก เลิศชาญฤทธิ์ และสันถวี นิยมทรัพย์. (2554). การวิจัยในชั้นเรียน: การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถในการสรุปความคิดรวบยอดกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษา. วารสารดำรงวิชาการ, 12(1), 265–286.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2546). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา. เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พัลลิเกชัน.
ปิยนุช แหวนเพชร. (2560). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยใช้วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับเทคนิคการใช้แผนที่ความคิด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ปิยะพันธ์ พิชญ์ประเสริฐ. (2563). การพัฒนาชุดกิจกรรมการอ่านวรรณคดีไทยเรื่องลิลิตตะเลงพ่ายโดยการประยุกต์ใช้กลวิธีมัลติพาร์ทเพื่อส่งเสริมความสามารถในการเขียนสะท้อนคิดและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน. วารสารพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยรังสิต, 14(1), 83–96.
พิชชากร บุรุษพัฒน์ และชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2562). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบพิพาทเชิงสร้างสรรค์ที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดเชิงวิพากษ์ของนักเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(1), 127–141.
พิชญ์สินี ชมภูคำ. (2565). สถิติเพื่อการวิจัยพร้อมการใช้โปรแกรม Microsoft Excel [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น.
พิสณุ ฟองศรี. (2551). การประเมินทางการศึกษา: แนวคิดสู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 5). ด่านสุทธาการพิมพ์.
ภัทรสร นรเหรียญ และชนสิทธิ์ สิทธิ์สูงเนิน. (2563). การจัดการเรียนรู้แบบกิจกรรมเป็นฐานร่วมกับสื่อประสมเพื่อพัฒนาความสามารถในการฟังและการพูดภาษาอังกฤษ. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์, 22(2), 46–61.
มนัส บุญประกอบ. (2545). ผังมโนทัศน์. สารานุกรมศึกษาศาสตร์, 27(3), 111–118.
รัตน์ทญา โชติวัฒนาชัย, สายฝน วิบูลรังสรรค์ และปกรณ์ ประจัญบาน. (2558). การพัฒนาชุดกิจกรรมการสอนแบบ DR-TA เพื่อส่งเสริมความคิดรวบยอดในการอ่านภาษาอังกฤษ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 7(2), 135–145.
รัตนะ บัวสนธ์. (2563). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสภา. (2561). พจนานุกรมศัพท์สถิติศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสภา (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2544). วรรณคดีศึกษา. ธารปัญญา.
วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง และอธิป จิตตฤกษ์. (2556). ทักษะแห่งอนาคตใหม่: การศึกษาเพื่อศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 2). โอเพนเวิล์ดพับบิชชิ่งเฮาส์.
วรรณดี น้ำฟ้า. (2561). การพัฒนาชุดการสอนเรื่องคุณค่าวรรณศิลป์ในวรรณคดีไทย. วารสารบริหารการศึกษา มศว., 15(29), 169–178.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2562). การจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างความคิดรวบยอด. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วิเชียร ธำรงโสตถิสกุล. (2560). บทสะท้อนแนวคิดว่าด้วยชุดการสอน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ และชุดการเรียนรู้. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 19(3), 356–369.
วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์. (2557). สาขาวิชาชีพแห่งอนาคต 3. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
วิไลพร ธนสุวรรณ. (2543). การพัฒนากิจกรรมผังมโนมติสัมพันธ์เพื่อส่งเสริมทักษะการอ่านและการเขียนภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วีรภัทร ศุภรสิงห์ และศุภวรรณ สัจจพิบูล. (2563). ผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้กลวิธี REAP. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา, 11(1), 98–108.
ศศิมา สุขสว่าง. (2566). Critical thinking skill ทักษะการคิดวิพากษ์. https://www.sasimasuk.com/
ศักดินนท์ พุ่มพฤกษ์. (2559). การพัฒนาหนังสือความจริงเสริม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2566). ค่าสถิติพื้นฐานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET). https://catalog.niets.or.th/
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษา. (2534). การนิเทศการศึกษา. คุรุสภาลาดพร้าว.
Ausubel, D. P. (1963). The psychology of meaningful verbal learning. Grune & Stratton.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology.
Lakshmi, A. (2007). Activity-based learning: A report on an innovative method in Tamil Nadu. https://archive.org/details/abl-pdf
NCSALL. (2006). Activity-based instruction: Why and how. http://www.ncsall.net/fileadmin/resources/teach/GED_inst.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารครุศาสตร์ ราชภัฏเชียงใหม่
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสาร TCI อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของเราสําหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
