ภาระภาษีมูลค่าเพิ่มกับคุณภาพของส่วนต่างรายสาขาในร้านยาเครือข่าย
คำสำคัญ:
ร้านยา, ผลการดำเนินงานรายสาขา, ภาษีมูลค่าเพิ่ม, อัตรากำไรขั้นต้นบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อเปรียบเทียบผลการดำเนินงานของร้านยาเครือข่ายรายสาขาโดยใช้ตัวชี้วัดด้านยอดขาย กำไรขั้นต้น อัตรากำไรขั้นต้น และตัวชี้วัดด้านภาษีมูลค่าเพิ่ม 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอัตรากำไรขั้นต้นกับตัวชี้วัดด้านภาษีมูลค่าเพิ่ม 3) เพื่อพัฒนาตัวชี้วัดแบบบูรณาการสำหรับการประเมินผลการดำเนินงานรายสาขา และ 4) เพื่อเปรียบเทียบลำดับของสาขาระหว่างการประเมินแบบดั้งเดิมกับการประเมินแบบบูรณาการ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบย้อนหลัง โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากร้านยาเครือข่ายแห่งหนึ่งในประเทศไทย จำนวน 5 สาขา ครอบคลุมปี ค.ศ. 2024–2025 รวม 10 หน่วยข้อมูลระดับสาขาต่อปี ตัวแปรที่ศึกษา ได้แก่ ยอดขายไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้นทุนขาย กำไรขั้นต้น อัตรากำไรขั้นต้น ภาษีขาย ภาษีซื้อ และภาษีนำส่ง รวมทั้งตัวแปรอนุพันธ์ ได้แก่ อัตราส่วนภาษีนำส่งต่อยอดขาย สัดส่วนภาษีซื้อต่อภาษีขาย อัตราส่วนภาษีนำส่งต่อกำไรขั้นต้น และอัตราส่วนกำไรขั้นต้นหลังหักภาระภาษีมูลค่าเพิ่มต่อยอดขาย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การจัดอันดับ และสหสัมพันธ์แบบสเปียร์แมน
ผลการวิจัยพบว่า ยอดขายรวมของเครือข่ายลดลงจาก 30.83 ล้านบาทในปี 2024 เหลือ 29.62 ล้านบาทในปี 2025 แต่อัตรากำไรขั้นต้นรวมเพิ่มจากร้อยละ 48.45 เป็น 49.92 และอัตราส่วนกำไรขั้นต้นหลังหักภาระภาษีมูลค่าเพิ่มต่อยอดขายเพิ่มจากร้อยละ 45.06 เป็น 46.42 สาขา 02 มีผลการดำเนินงานโดดเด่นที่สุดในปี 2025 เมื่อพิจารณาทั้งการเติบโตของยอดขาย คุณภาพของส่วนต่าง และผลการจัดอันดับแบบบูรณาการ สำหรับการเปรียบเทียบลำดับสาขา พบว่าการจัดอันดับแบบบูรณาการเปลี่ยนลำดับจากการพิจารณาอัตรากำไรขั้นต้นเพียงเล็กน้อยในปี 2024 และให้ผลใกล้เคียงกันมากในปี 2025 นอกจากนี้ อัตรากำไรขั้นต้นมีความสัมพันธ์สูงมากกับตัวชี้วัดด้านภาษีมูลค่าเพิ่มหลายรายการ เนื่องจากตัวชี้วัดดังกล่าวมีโครงสร้างการคำนวณร่วมกันในข้อมูลชุดนี้ ดังนั้น ข้อมูลภาษีมูลค่าเพิ่มจึงมีคุณค่าในเชิงบริหารสำหรับการติดตามภาระภาษีและการตีความคุณภาพของส่วนต่าง แต่ยังไม่ได้เพิ่มสารสนเทศใหม่อย่างเป็นอิสระจากอัตรากำไรขั้นต้นอย่างชัดเจนในบริบทขององค์กรนี้
เอกสารอ้างอิง
Abu Assab, M., Hasan, H. E., Alhamad, H., Albahar, F., Alzayadneh, A., Abu Assab, H., Abu Dayyeh, W., & Zakaraya, Z. (2024). Financial indicators utilization among community pharmacists: A comprehensive study for pharmacy management. PLoS ONE, 19(3), e0299798. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299798
Bilka, M., Duarte, A. P., & Lábaj, M. (2023). Entry and competition of retail pharmacies: A case study of OTC drugs sales and ownership deregulation. Česká a Slovenská Farmacie, 72(1), 11–20.
Crespo-Gonzalez, C., Benrimoj, S. I., Scerri, M., & Garcia-Cardenas, V. (2021). Community pharmacists’ perspectives about the sustainability of professional pharmacy services: A qualitative study. Journal of the American Pharmacists Association, 61(2), 181–190. https://doi.org/10.1016/j.japh.2020.11.004
Guadamuz, J. S., Alexander, G. C., Kanter, G. P., & Qato, D. M. (2024). More US pharmacies closed than opened in 2018–21; Independent pharmacies, those in Black, Latinx communities most at risk. Health Affairs, 43(12), 1703–1711. https://doi.org/10.1377/hlthaff.2024.00192
Hindi, A. M. K., Campbell, S. M., Jacobs, S., & Schafheutle, E. I. (2024). Developing a quality framework for community pharmacy: A systematic review of international literature. BMJ Open, 14(2), e079820. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-079820
Jackson, J. K., Kirkpatrick, C. M. J., Scahill, S. L., Hattingh, H. L., Sim, T. F., Sunderland, B., & Czarniak, P. (2024). Relevance of the community pharmacy policy environment to pharmacists’ performance, as reflected in stakeholders’ perspectives on professionalism and standards. Exploratory Research in Clinical and Social Pharmacy, 16, 100499. https://doi.org/10.1016/j.rcsop.2024.100499
Kumar, S., Lim, W. M., Sureka, R., Jabbour, C. J. C., & Bamel, U. (2024). Balanced scorecard: Trends, developments, and future directions. Review of Managerial Science, 18, 2397–2439. https://doi.org/10.1007/s11846-023-00700-6
Makovec, U. N., Kos, M., & Pišek, N. (2018). Community pharmacists’ perspectives on implementation of Medicines Use Review in Slovenia. International Journal of Clinical Pharmacy, 40(5), 1180–1188. https://doi.org/10.1007/s11096-018-0644-6
Mantzourani, E., Deslandes, R., Hodson, K., Evans, A., Taylor, L., & Lucas, C. (2023). Community pharmacists’ views on the early stages of implementation of a national pilot independent prescribing service in Wales: A qualitative study. Integrated Pharmacy Research and Practice, 12, 11–23. https://doi.org/10.2147/IPRP.S395322
Miller, R., & Goodman, C. (2016). Performance of retail pharmacies in low- and middle-income Asian settings: A systematic review. Health Policy and Planning, 31(7), 940–953. https://doi.org/10.1093/heapol/czw007
Morris, C., Wong, M., & McKinlay, E. (2021). A qualitative study of community pharmacists’ perceptions of their role in primary mental health care in New Zealand. International Journal of Pharmacy Practice, 29(5), 499–507. https://doi.org/10.1093/ijpp/riab039
Morrow, P., Smart, M., & Swistak, A. (2022). VAT compliance, trade, and institutions. Journal of Public Economics, 208, 104634. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2022.104634
Organization for Economic Co-operation and Development. (2017). International VAT/GST guidelines. OECD Publishing.
Padi, A., Musah, A., Blay, M. W., Okyere, D. O., & Baidoo, J. M. (2025). Drivers of value added tax compliance among small and medium scale enterprises in Ghana: A multi-dimensional approach. Journal of Economic Criminology, 9, 100181. https://doi.org/10.1016/j.jeconc.2025.100181
Piquer-Martínez, C., Urionagüena, A., Benrimoj, S. I., Calvo, B., Martínez-Martínez, F., Fernández-Llimós, F., Garcia-Cardenas, V., & Gastelurrutia, M. A. (2022). Integration of community pharmacy in primary health care: The challenge. Research in Social and Administrative Pharmacy, 18(8), 3444–3447. https://doi.org/10.1016/j.sapharm.2021.12.005
Schmidtke, K. A., & Warholak, T. (2025). Payment models and the sustainability of community pharmacy practice: A qualitative interview study with community pharmacists. Journal of Pharmaceutical Policy and Practice, 18(1), 2450018. https://doi.org/10.1080/20523211.2025.2450018
Taylor, S. M., Cairns, A., & Glass, B. D. (2021). Rural pharmacists and stakeholders perspectives of expanded pharmacy practice: A descriptive study. Australian Journal of Rural Health, 29(3), 341–353. https://doi.org/10.1111/ajr.12739
Twigg, M. J., Wright, D., Barton, G., Kirkdale, C. L., & Thornley, T. (2019). The pharmacy care plan service: Evaluation and estimate of cost-effectiveness. Research in Social and Administrative Pharmacy, 15(1), 84–92. https://doi.org/10.1016/j.sapharm.2018.03.062
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยสยาม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้เขียนบทความ และผู้นำส่งบทความ จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบในเรื่องลิขสิทธิ์ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ทุกประการ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของ สิทธิ์แห่งความเป็นเจ้าของบทความ สิทธิ์แห่งการได้มาซึ่งบทความ สิทธิ์ของการได้มาซึ่งข้อมูลที่ปรากฏอยู่ในบทความ สิทธิ์ของการใช้เครื่องมือเพื่อการประมวลผล หรือสิทธิ์อื่นใดอันเกี่ยวข้องกับบทความ วารสาร “วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสยาม เป็นผู้ซึ่งได้รับอนุญาตให้นำบทความออกเผยแพร่โดยสุจริตเท่านั้น สิทธิ์ทั้งปวงอันเกี่ยวข้องกับบทความยังเป็นของเจ้าของสิทธิ์อยู่ สิทธิ์นั้นไม่ได้ถูกถ่ายโอนมาเป็นของวารสารฯ แต่อย่างใด
ข้อความที่ปรากฏอยู่ในบทความนั้น ถือเป็นทัศนะอิสระของผู้เขียน โดยผู้เขียนแต่ละท่านให้การรับรองว่าบทความของตนมิได้ละเมิดลิขสิทธิ์อันเป็นของผู้อื่น วารสารฯ และ ผู้ทรงคุณวุฒิกลั่นกรองบทความ เป็นแต่เพียงผู้ให้ความเห็นเรื่องคุณภาพของเนื้อหา และความเหมาะสมของรูปแบบการนำเสนอเท่านั้น วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสยาม และ ผู้ทรงคุณวุฒิกลั่นกรองบทความ ไม่มีส่วนรับผิดชอบต่อข้อความใดๆ อันเกิดจากทัศนะ และสิทธิ์ในการตีพิมพ์และเผยแพร่ของผู้เขียน
